Dünya genelinde takvimler aynı günü gösterirken, İskoçya açıklarında küçük bir ada hala farklı zamanı yaşıyor. Shetland’a bağlı Foula Adası, yeni yıla giremeyen tek yer olarak dikkat çekiyor. Adada Noel ocak ayında, yeni yıl ise 13 Ocak’ta kutlanıyor. Yüzyıllardır süren gelenek, modern dünyaya rağmen korunuyor. Takvim farkı, yaşam biçimini de etkiliyor. Ortaya ise oldukça sıra dışı tablo çıkıyor.
Britanya’nın büyük bölümü 1752 yılında Gregoryen takvimine geçti. Foula sakinleri ise Jülyen takviminden vazgeçmedi. Zamanla iki sistem arasındaki fark giderek açıldı. Özellikle 1900 yılındaki artık yıl düzenlemesi sonrası fark 13 güne ulaştı.
Bu nedenle adada Noel 6 Ocak’ta, yeni yıl ise 13 Ocak’ta kutlanıyor. Ada halkı 13 Ocak gecesini 'Old New Year' adıyla anıyor. Yerel topluluk açısından takvim değişmedi, değişen dünya oldu. Gelenek, yalnızca tarih meselesi olarak görülmüyor, kimliğin parçası sayılıyor.
Foula’da yalnızca 30 civarında kalıcı sakin bulunuyor. Adada market, pub, bar, Wi-Fi ya da ulusal elektrik şebekesi yer almıyor. Ulaşım, hava koşullarına bağlı şekilde küçük uçaklar ya da haftanın sınırlı günlerinde çalışan feribotlarla sağlanıyor.
Elektrik enerjisi geçmişte dizel jeneratörlerle sağlanırken günümüzde yenilenebilir sistemler kullanılıyor. Modern hayattan kopuk yapı, ada yaşamını daha da özgün hale getiriyor. Takvim farkı, günlük rutinin doğal parçası olarak kabul ediliyor.
Hava koşulları belirleyici oluyor. Hediyeler veriliyor, selamlaşmalar yapılıyor, geleneksel ritüeller yaşatılıyor. Topluluk, güçlü Norse mirasıyla öne çıkıyor.
Foula sakinleri, Norn adı verilen Eski İskandinav dilini konuşan son topluluklardan sayılıyor. Dil 1800’lü yıllarda yok olsa da kültürel izler hala canlı. Müzik, folklor ve kutlamalar sayesinde takvim farkı geçmişle kurulan bağ olarak görülüyor.
Biz girdik bir şey olmadı, boşverin ha 3-5 gün önce ha sonra
Foula sakinlerinin, Noel ve Yılbaşı Günü hariç, Jülyen takvimini bir kural olarak takip ettiklerini düşünmüyorum. Zira, örneğin; turistleri ve ihtiyaçlar için ana karaya geçip dönenleri taşıyan uçak seferlerine ya da kargoları taşıyan feribot tarifelerine uymak, ada yaşamının getirdiği bir zorunluluk ki bu da Jülyen keyfiyetini kaldırmaz.