Mutfağın en klasik sahnelerinden biridir: Ocağa yemek koyar, sadece bir saniyeliğine arkamızı döneriz. O kısacık anda tenceredeki su adeta bir roket hızıyla yükselir ve ocak bir anda taşan yemekle kaplanır. Sosyal medyada sıkça karşımıza çıkan o meşhur tahta kaşık hilesi tam da bu noktada devreye giriyor. Peki tencerenin üzerine konulan basit bir tahta kaşık gerçekten taşmayı engelleyebilir mi?
Detaylar 👇
Oluşan bu hava kabarcıkları artık sadece sudan ibaret değildir. Bu süreçte kabarcıkların etrafı yapışkan bir jel tabakasıyla kaplanmaya başlar. Bu dayanıklı yapılar, birbirlerinin üzerine binerek tencerenin kenarlarından yukarı tırmanmaya başlar. Süt durumunda ise suçlu, 'kazein' adlı proteindir. Isınan kazein, sütün yüzeyinde plastik benzeri ince bir film tabakası (kaymak) oluşturur. Alt tarafta biriken küçük ama dirençli köpükler bu tabakayı yukarı iter ve saniyeler içinde ocağınıza yayılır.
Bunun iki temel sebebi vardır: Yüzey sıcaklığı ve gözenekli yapı.
Birincisi, tahta kaşık tenceredeki sıvıdan daha soğuktur. Yükselen sıcak kabarcıklar kaşığa çarptığında ani bir sıcaklık değişimi yaşarlar. Baloncukların içlerindeki su buharı yoğunlaşarak sıvıya dönüşür ve baloncuk söner. İkinci sebep ise ahşabın doğal dokusu bir sünger gibi gözenekli olmasından kaynaklanıyor. Kuru bir tahta, bu baloncukların çeperini bozarak havayı tahliye eden pürüzlü bir yüzey sunar. Ancak bu yöntemin ciddi bir zayıf noktası vardır: Zaman.
Kaşık tencerenin üzerinde durdukça ısınmaya ve nemlenmeye başlar. Bir süre sonra kaşığın sıcaklığı tencereyle eşitlenir ve gözenekleri su buharıyla dolar. Bu noktada kaşık artık görevini yapamaz hale gelir ve o kaçınılmaz taşma gerçekleşir. Yani tahta kaşık mucizevi bir çözüm değil, sadece size müdahale etmeniz için birkaç dakikalık ek süre tanıyan geçici bir alet görevi görür.
En güvenli yol malzemeleriniz için yeterince geniş bir tencere seçmek ve ateşi orta seviyede tutmaktır. Ayrıca, yemeğin başında durup ara ara karıştırmak, oluşan jel tabakasını dağıtarak buharın tahliyesini kolaylaştırır.
Sonuç olarak, tahta kaşık hilesi bilimsel bir temele dayansa da her zaman yüzde yüz sonuç vermez. Mutfakta en iyi güvenlik önlemi, tencerenin başından ayrılmamak ve ne yaptığınızı biliyor olmaktır.
Yoğurt için sür kaynatırken bak ben markete gidiyorum diyen anneme artistlik yaptım böle taştı ocağı ben temizledim yalan a monaco siz yinede başında durun