Yaş ilerledikçe hafızanın zayıfladığı sıkça dile getiriliyor. Ancak konu yalnızca takvim yaşıyla açıklanamayacak kadar karmaşık görünüyor. Nature Communications’ta yayımlanan geniş çaplı araştırma, beynin nasıl değiştiğine dair önemli veriler sundu. Yaklaşık 3.800 sağlıklı kişinin verileri incelendi. Ortaya çıkan tablo, hafıza kaybına dair ezberleri sorgulatacak nitelikte.
Oslo Üniversitesi araştırmacıları, dünya genelinde yürütülen uzun soluklu çalışmalardan 10 bini aşkın MR görüntüsünü ve 13 binden fazla hafıza testini bir araya getirdi. Elde edilen veri seti, yaşlanan beynin nasıl değiştiğine dair şimdiye kadarki en kapsamlı analizlerden sayılıyor.
Özellikle epizodik hafıza, yani geçmiş olayları hatırlama kapasitesinde düşüş gözlemlendi. Ancak gerileme her bireyde aynı hızda ilerlemiyor.
Araştırma, hafıza kaybının yalnızca hipokampusla sınırlı olmadığını gösterdi. Hipokampus hafızanın merkezi kabul edilse de, asıl belirleyici olan beynin genel hacmindeki küçülme. Özellikle 60 yaş sonrasında doku kaybı daha belirgin hale geliyor. Ortalama hızın üzerinde beyin hacmi kaybı yaşayan kişilerde hafıza gerilemesi daha keskin seyrediyor.
Çalışma ayrıca Alzheimer riskiyle ilişkilendirilen APOE ε4 gen varyantını taşıyan kişileri de inceledi. Varyantı taşıyanlarda beyin hacmi kaybı daha hızlı ilerledi ve hafıza düşüşü daha belirgin oldu. Ancak genel seyir diğer katılımcılarla aynı çizgide kaldı. Genetik faktör süreci hızlandırdı fakat mekanizmayı değiştirmedi.
Elde edilen bulgular, hafıza kaybını tek noktadaki hasarla açıklamak yerine, zaman içinde biriken kırılganlıklar ve yaygın beyin küçülmesi üzerinden değerlendirmeyi öneriyor. Tedavi yaklaşımları açısından sonuçlar dikkat çekici. Eğer hafıza gerilemesi geniş ölçekli beyin değişimlerinin sonucuysa, gelecekte geliştirilecek yöntemlerin tek bölgeye odaklanması yeterli olmayabilir.
Kim ne derse desin sağlıklı bir psikoloji kaç yaşına gelirse gelsin unutmaz yaşanılan hayal kırıklıkları maddi manevi zorluklar ihanet vefasızlık nankörlük insan bunları gördükçe düşünce ve beyin yapısında da anarmolikler yaşıyor bunun tek bilimsel açıklaması bu gerisi hikâye