1966 yılında Sovyetler Birliği’nin Luna 9 görevi, Ay yüzeyine yumuşak iniş gerçekleştiren ilk uzay aracı olarak tarihe geçti. Görev başarıyla tamamlandı ve Ay yüzeyinden çekilen ilk görüntüler Dünya’ya gönderildi. Ancak iniş sırasında yaşanan sıçrama ve sınırlı takip verileri nedeniyle aracın tam konumu uzun yıllar boyunca belirlenemedi.
Küresel kapsül tasarımı, şişirilebilir darbe emiciler ve frenleme sistemi sayesinde yüzeye zarar görmeden ulaşması planlandı. Ancak iniş sırasında kapsül yüzeyde birkaç kez sekerek sürüklendi ve son konum hesaplanan koordinatlardan saptı.
Görev yalnızca üç gün aktif kalmasına rağmen Ay yüzeyinin ilk panoramik görüntülerini gönderdi. Buna rağmen inişin kaotik doğası ve dönemin sınırlı takip teknolojileri, aracın kesin konumunun onlarca yıl boyunca belirlenememesine yol açtı. 2009’dan beri Ay yüzeyini detaylı şekilde görüntüleyen yörünge araçları bile Luna 9’u kesin olarak tespit edemedi.
University College London araştırmacıları, gizemi çözmek için makine öğrenmesi tabanlı özel algoritma geliştirdi. YOLO-ETA adı verilen sistem, yüksek çözünürlüklü Ay görüntülerinde insan yapımı nesneleri tespit etmek üzere eğitildi. Apollo iniş alanları referans alınarak eğitilen model, metal nesnelerin gölge biçimleri ve roket itişinin bıraktığı toprak bozulmalarını ayırt edebiliyor.
Algoritma, Oceanus Procellarum bölgesinde 5×5 kilometrelik alanı tarayarak yapay toprak bozulması izleri taşıyan noktalar belirledi. Daha önce Luna 16 iniş alanını doğru şekilde tespit eden sistem, Luna 9 için de yüksek olasılıklı koordinatlar ortaya koydu. Araştırma verilerine göre aday konumun ufuk geometrisi, Luna 9’un yüzey panoramalarıyla uyum gösterebilir.
Kesin doğrulama için yüksek çözünürlüklü yörünge gözlemleri bekleniyor. 2019’dan beri Ay yörüngesinde görev yapan Hindistan’a ait Chandrayaan-2, Mart 2026’da söz konusu koordinatlar üzerinden alçak irtifa geçişleri gerçekleştirecek. Gelişmiş kameralar, algoritmanın tespit ettiği yapay yüzey izlerini doğrulayabilecek netlikte görüntüler sağlayabilir.
Eğer kapsülün dört yaprak biçimli panel antenleri görüntülenirse, altmış yıllık uzay gizemi kapanmış olacak.
"Olabilir" diyerek haber yapmışlar :) onedio temelli boka sardı
Bu haberi "Selam ile dua ile..." söze başlayanlar muhtemel okumayacaklardır. Ben kendim çalıp söyler duruma düşsem bile benzer düşüncelerde olduklarıma destek amaçlı espri amaçlı yazacağım. "Ama tüm bunlar Kuran'da yazıyor"