Evdeki ışıkları kapatıp açmanın mı yoksa sürekli açık bırakmanın mı daha fazla elektrik harcadığı, uzun yıllardır tartışılan bir konu olmaya devam ediyor. Özellikle LED ve akıllı aydınlatma sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, bu alışkanlığın günümüz koşullarında hala geçerli olup olmadığı yeniden sorgulanmaya başlandı.
Özellikle LED ve akıllı aydınlatma teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, “ışıkları sık sık açıp kapatmak daha fazla enerji harcar” inanışı yeniden gündeme geldi. Ancak güncel veriler, bu düşüncenin büyük ölçüde geçerliliğini yitirdiğini ortaya koyuyor.
Geçmişte akkor flamanlı ampuller için ortaya atılan bu iddia, ışık açıldığında yaşanan kısa süreli enerji artışına dayanıyordu. Teknik olarak ampul ilk çalıştırıldığında küçük bir enerji yüklemesi oluşsa da, bu artış milisaniyelerle sınırlı kalıyor. Günümüz aydınlatma sistemlerinde bu tüketim, ışığın birkaç saniye açık kalmasıyla harcanan enerjiye kıyasla yok denecek kadar düşük seviyede.
ABD Enerji Bakanlığı’nın güncel değerlendirmeleri de bu durumu doğruluyor. Buna göre, modern evlerde kullanılan ampullerin büyük çoğunluğu için, kullanılmadığı anlarda ışığı kapatmak hem enerji tüketimini hem de maliyetleri azaltıyor.
LED ve OLED ampuller söz konusu olduğunda tablo oldukça net. Bu aydınlatmalar, sık açılıp kapatılmaktan olumsuz etkilenmiyor ve ömürleri büyük ölçüde toplam kullanım süresine bağlı olarak belirleniyor. Bu nedenle, LED kullanılan bir odadan çıkarken ışığı kapatmak her koşulda daha ekonomik bir tercih olarak öne çıkıyor.
Kompakt floresan ampuller (CFL) içinse küçük bir istisna bulunuyor. Bu tür ampuller, açma-kapama döngülerine karşı daha hassas olduğu için, eğer odaya 10–15 dakika içinde geri dönülecekse ışığın açık bırakılması hem ampul ömrü hem de verimlilik açısından daha uygun olabiliyor. Ancak bu durum, CFL’lerin giderek kullanım dışı kalmasıyla birlikte pratikte önemini büyük ölçüde yitirmiş durumda.
Sanayi tipi aydınlatmalarda ise tamamen farklı bir mantık geçerli. Yüksek yoğunluklu deşarj (HID) lambaları gibi sistemlerde, lambanın tam verime ulaşması dakikalar sürebiliyor. Bu uzun ısınma süreci nedeniyle endüstriyel tesislerde ışıkların sürekli açık tutulması zaman zaman daha düşük maliyetli olabiliyor. Ancak bu senaryo, standart konut kullanımı için geçerli değil.
Uzmanlara göre, aydınlatma alışkanlıkları önemli olsa da elektrik faturasını düşürmenin çok daha etkili yolları bulunuyor. Akıllı ampuller, sensörlü aydınlatmalar ve otomasyon sistemleri sayesinde, evde kimse yokken ışıkların otomatik olarak kapanması ciddi bir tasarruf sağlıyor. Çeşitli araştırmalar, bağlantılı aydınlatma çözümlerinin klasik sistemlere kıyasla yüzde 30’a varan enerji tasarrufu sunduğunu gösteriyor.
Bunun yanı sıra, bekleme modunda enerji tüketen cihazlar da göz ardı edilmemesi gereken bir diğer kalem. Modemler, oyun konsolları, dijital ekranlı küçük ev aletleri ve şarj adaptörleri, kullanılmadıkları halde elektrik harcamaya devam ediyor. Bu cihazların gece saatlerinde veya uzun süre kullanılmadığında tamamen kapatılması, ışık kullanımına dair tartışmalardan çok daha yüksek bir tasarruf potansiyeli sunuyor.