Hollanda’nın güneyinde yer alan Den Bosch kenti, Orta Çağ’dan kalma yapıları ve sanat mirasıyla tanınıyor. Kentin Maaspoort bölgesinde yer alan sıra dışı mahalle ise son yıllarda sosyal medyada sık sık gündeme geliyor. Tamamı yuvarlak formda inşa edilen konutlar, uzaktan bakıldığında dev golf toplarını andırıyor. Alışılmış konut mimarisinden oldukça farklı görünen yerleşim, deneysel yapı anlayışının en dikkat çekici örnekleri arasında gösteriliyor.
Amsterdam’ın yaklaşık 80 km güneydoğusunda yer alan Den Bosch, Hollanda’nın en eski kentleri arasında bulunuyor. Kent, ressam Hieronymus Bosch’un doğum yeri olarak bilinirken, Maaspoort semtinde yer alan Bolwoningen Mahallesi ile mimarlık dünyasında ayrı bir yere sahip. Mahallede toplam 50 adet küre formunda konut bulunuyor.
Bolwoningen adı verilen yapılar, Hollanda hükümetinin 1968 yılında başlattığı yenilikçi konut projeleri desteği kapsamında ortaya çıktı. Projenin mimarı Dries Kreijkamp, çalışmasını 1970 yılında tasarladı.
İnşaat süreci ise 1984 yılında tamamlandı. Aynı yıl devlet destek programı sona erdiği için, Bolwoningen Mahallesi bu sistemle hayata geçirilen son projeler arasında yer aldı.
Dries Kreijkamp, küre formunu tercih etme nedenini en verimli üç boyutlu şekil olarak tanımladı. Küresel yapı, en küçük yüzey alanı ile en yüksek iç hacmi sağladığı için daha az yapı malzemesi gerektiriyor. Aynı zamanda dış yüzeyle temas eden alan azaldığı için ısı kaybı da düşüyor.
Mimar, tasarım sürecinde Inuit igloları ve Afrika’daki kil evlerden ilham aldı. Beton ve cam elyafından üretilen konutlar, dışarıdan endüstriyel görünse de geleneksel barınma biçimlerine dayanıyor. Zamanla yaşanan sızdırma ve enerji tüketimi sorunları giderildi. Günümüzde yapılar, önceki dönemlere kıyasla daha dayanıklı ve yaşanabilir kabul ediliyor.
Her konut, silindir şeklindeki giriş bölümünün üzerine oturan küre yapıdan oluşuyor. Alt bölümde giriş kapısı, depo alanı ve yukarıya çıkan spiral merdiven yer alıyor. Merdiven, kürenin iç duvarını takip ederek yaşam alanına ulaşıyor.
Yaklaşık 55 metrekarelik iç alanda yatak odası, mutfak, banyo ve oturma alanı bulunuyor. Pencereler ve tavan penceresi sayesinde iç mekan olduğundan daha geniş algılanıyor. Mahallede yaşayanların büyük kısmı tek başına yaşamayı tercih ediyor. İki kişinin aynı alanda yaşaması, alan kısıtı nedeniyle oldukça zor kabul ediliyor.
TOPİ KONUTLARI