Türkiye’de gıda fiyatlarındaki hızlı yükseliş dar gelirliyi her geçen gün daha da zorluyor. Alım gücünün erimesiyle birçok temel ürüne ulaşmak güçleşirken, vatandaşlar çarşı ve pazardan eli boş dönüyor. Sofralar giderek sadeleşirken, İstanbul’un da aralarında bulunduğu 4 ilde şubeleri bulunan bir marketin önünde uzun kuyruklar oluşuyor.
NEFES gazetesinden İlke Çıtır, Eskişehir'de ziyaret ettiği marketteki deneyimlerini aktardı.
“İsraf Savaşçısı” sloganıyla faaliyet gösteren marketin adı tabloyu daha da çarpıcı kılıyor: Yenir Market. NEFES, marketin Eskişehir şubesini ziyaret etti. Şubede, tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ya da son kullanma tarihine sayılı günler kalan ürünler indirimli fiyatlarla satışa sunuluyor. Raflarda ise büyük zincir marketlerin satıştan çıkardığı ürünler yer alıyor.
Bakliyattan süt ürünlerine, temizlik malzemelerinden bebek bezine kadar geniş bir ürün yelpazesi, yüzde 80’e varan indirimlerle sunuluyor. Bu ürünler, artan fiyatlar karşısında temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan dar gelirli vatandaşlar için cazip bir alternatif oluşturuyor.
Anonsta, tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) ile son kullanma tarihi (SKT) arasındaki fark anlatılıyor; SKT’nin ürünün güvenle tüketilebileceği son tarihi, TETT’nin ise en iyi kaliteyi ifade ettiği, bu tarihin aşılmasının ürünün hemen bozulduğu anlamına gelmediği vurgulanıyor. Tadında, dokusunda ya da görünümünde sorun yoksa ürünlerin bu tarihten sonra da satışa sunulabildiği belirtiliyor.
Markette yemeklik malzemelerden süt ürünlerine, hazır gıdadan hijyen ürünlerine kadar geniş bir çeşitlilik var. Etiketlerdeki fiyatlar, adeta birkaç yıl öncesinin Türkiye’sini hatırlatıyor; yüzde 50’den yüzde 80’e varan indirimler ilk anda yüz güldürüyor. Ancak bu sevinç uzun sürmüyor. Rafların büyük bölümünü, tavsiye edilen tüketim tarihi aylar önce geçmiş, hatta neredeyse bir yılı bulan ürünler dolduruyor. Alışveriş yapanların çoğunu emekliler ve öğrenciler oluştururken, üst üste yığılmış ürünler arasından “en az bayat” olanı seçmek için dikkatli bir eleme yapılıyor.
Et ve süt ürünlerinde daha temkinli davranan vatandaşlar, riski görece düşük görülen hazır gıdalar, atıştırmalıklar ve hijyen ürünlerine yöneliyor. TETT’si dört ay önce dolmuş; antep fıstığı, kaju, badem ve fındıktan oluşan 450 gramlık çerez tabağının 130 liradan satılması ise büyük ilgi görüyor. Marketin içindeki kalabalık gün boyu eksilmezken, alışveriş yapanlar ürünleri adeta stok yapar gibi alıyor.
Öğle arasında Yenir Market’e uğrayan lise öğrencileri, 30 liraya aldıkları noodle ile karınlarını doyurduklarını anlatıyor. Bazı ortaokul öğrencileri ise marketten 1 liraya aldıkları şekeri arkadaşlarına sevinçle gösteriyor. “Son kullanma tarihine bakıyor musunuz?” sorusuna çocuklar, “Tarihi geçmiş ama ucuz. Başka çaremiz yok, cebimizde para yok. Ailelerimiz harçlık veremiyor” yanıtını veriyor.
Bazı iktidarlarında S.K.T. geçti.
sağlıklı beslenmeyi lüks sanıp bu rezilliğe sessiz kalan, hatta destekleyen kitleler oldukça, bu muamele sonuna kadar yerindedir.. kimse şikayet etmesin, kendi tercihinizi yaşıyorsunuz, bk yiyin ak
Tek derdimiz sadece yaşamak; sefalet içinde de olsak yaşamak. Bu durum başka nasıl anlaşılır anlatılır bilmiyorum ama bize bunu layık görenlere sormak lazım hiç utanmaniz yok mu diye. Tesadüfen yaşıyoruz dedikleri de böyle birşey, bile bile alıyorsun çünkü.