Tren rayları bugüne kadar ulaşım altyapısı olarak görülüyordu. Yeni projeyle ray araları enerji üretim sahasına dönüşüyor. İsviçre’de hayata geçirilen pilot uygulama, Avrupa genelinde dikkat çekmiş durumda. Fransa devlet demiryolu ağı sürece yakından dahil oluyor. Enerji üretimiyle ulaşım altyapısının kesiştiği noktada yeni dönem başlıyor.
İsviçre merkezli Sun-Ways, aktif tren hatları üzerine sökülüp takılabilen güneş paneli sistemi geliştirdi. Proje kapsamında İsviçre’nin Neuchâtel kantonuna bağlı Buttes bölgesinde, çalışan tren hattı üzerinde pilot uygulama başlatıldı. Çalışma, Fransa devlet demiryolu işletmesi SNCF ortaklığıyla yürütülüyor.
Hat boyunca 100 metrelik alana yerleştirilen 48 güneş modülü toplamda 18 kW kurulu güce ulaşıyor. Yıllık üretim kapasitesi yaklaşık 16 bin kilovatsaat olarak açıklanıyor. Paneller ray söküm süreçlerini aksatmadan çıkarılabiliyor. Kurulumdan söküme kadar tüm aşamalar aktif tren trafiği altında test ediliyor.
Pilot uygulama Nisan 2025 itibarıyla devreye alındı ve 2028’e kadar devam edecek. Süreç boyunca panel montajı, parlama analizi, ray denetimleri, bakım faaliyetlerine etkiler ve enerji verimliliği ölçülüyor. Panellerin kirlenme sonrası performansı dahi ayrı ayrı izleniyor.
Elde edilen tüm üretim ve teknik veriler SNCF ekipleriyle paylaşılıyor. Amaç, Fransa genelindeki demiryolu ağında benzer sistemlerin uygulanabilirliğini ölçmek. SNCF Réseau altyapı birimi süreci yakından izliyor. Ray güvenliği ve bakım sürekliliği açısından risk oluşup oluşmadığı detaylı şekilde değerlendiriliyor.
Ancak Buttes hattındaki sistem, aktif tren trafiği altında sökülebilir şekilde uygulanmasıyla öne çıkıyor. İsviçre Federal Ulaştırma Ofisi tarafından verilen izin, ülkede türünün ilk örneği olarak kayda geçti.
SNCF tarafı, proje başarılı sonuçlar verirse Fransa genelinde uygun hatlarda yaygınlaştırma planları yapıyor. Hedef, demiryolu ağı içindeki enerji ihtiyacının yerinde üretimle karşılanması.