Son yıllarda finansal dünyada birçok değişim yaşandı. Geleneksel finansal yaşam tarzlarından uzaklaşarak, insanların para yönetme biçimleri de büyük bir dönüşüm geçirdi. Artık herkesin yaşam tarzına ve ihtiyaçlarına uygun yeni finansal modeller ortaya çıkıyor. Bu modeller hem daha özgür hem de daha sürdürülebilir bir yaşam vaad ediyor. İşte son yıllarda popülerleşen ve dikkat çeken finansal yaşam modelleri:
Sadece bir laptop ve iyi bir Wi-Fi sinyaliyle dünyayı fethedebileceğiniz bir hayat hayal edin. Dijital nomadlık, fiziksel bir ofise bağlı kalmadan işini internetin çektiği her yere taşıyan, monotonluktan nefret eden özgür ruhların yeni gözdesi. Bu yaşam tarzının son yıllarda bir patlama yaşamasının en büyük sebebi, 'coğrafi arbitraj' denilen o finansal sihir. Düşük maliyetli ülkelerde yaşayıp, daha yüksek değerli para birimleriyle kazanmak, dijital nomadları birer finansal deha haline getiriyor. İstanbul’da orta halli bir yaşam sürecek parayla Bangkok’ta bir malikanede yaşayabilme ihtimali, işini bir çantaya sığdırabilen herkesi bu yola itiyor.
Minimalizm sadece evi sadeleştirmek değil, zihni ve cüzdanı da gereksiz yüklerden arındırmaktır. Bir minimalist, 'Buna gerçekten ihtiyacım var mı?' sorusunu her harcamada sorarak aslında paranın üzerindeki hakimiyetini ilan eder. Tüketim çılgınlığının yarattığı stresten yorulan ve eşyaların kendisine sahip olduğunu hissedenlerin sığınağı olan bu model, son dönemde bir finansal stratejiye dönüştü. Çünkü daha az eşyaya sahip olmak; daha az borç, daha az bakım masrafı ve daha az temizlik süresi demek.
FIRE (Finansal Bağımsızlık, Erken Emeklilik) akımı, finans dünyasının en radikal ve disiplin gerektiren modellerinden biri. İnsanların artık 65 yaşına kadar haftada 40 saat çalışmak istememesi bu akımı küresel bir fenomene dönüştürdü. Buradaki temel strateji, gelirinin büyük bir kısmını agresif bir şekilde biriktirip doğru yatırım araçlarına yönlendirerek bir 'kar topu' etkisi yaratmak. Yatırımlarınızdan gelen pasif gelir, aylık masraflarınızı karşıladığı an artık finansal bağımsızlığınızı ilan etmiş oluyorsunuz. Bu noktadan sonra çalışmak bir zorunluluk değil, sadece bir tercih haline geliyor.
Eskiden bir şeye sahip olmak statü göstergesiydi; şimdi ise o şeye erişebilmek gerçek lüks. Paylaşım ekonomisi, atıl duran varlıkların ekonomiye kazandırılmasıyla hem bütçeyi hem de dünyayı koruyan bir model olarak yükseliyor. Airbnb’den kiralık araçlara kadar her şey mülkiyetin yükünü hafifletiyor. İnsanlar artık yılda bir kez kullanacakları bir aleti satın almak yerine kiralamayı veya kapısının önünde yatan arabasını paylaşarak ek gelir elde etmeyi tercih ediyor.
Bir kez emek verip, o emeğin meyvesini yıllarca topladığınız bir dünya hayal edin. Pasif gelir, aktif bir çalışma gerektirmeden hesabınıza para akmasını sağlayarak mesai saatlerine hapsolmak istemeyen yaratıcı üreticilerin hayallerini süslüyor. İnternet sayesinde bir dijital ürünü bir kez üretip milyarlarca insana satma şansınızın olması, bu modeli son yılların en büyük zenginleşme kapısı haline getirdi. Başlangıçta yoğun bir çaba ve zaman gerektirse de sistem bir kez kurulduğunda, siz tatildeyken veya uyurken satışlar devam eder.
Artık 'ne pahasına olursa olsun kazan' devri bitti ve yerini bilinçli yatırımcılara bıraktı. Yeni nesil finans dünyasında, paranızın dünyayı kirleten şirketlere mi yoksa geleceği inşa edenlere mi gittiği artık bir kimlik meselesi. Sadece etik nedenlerle değil, sürdürülebilir şirketlerin uzun vadede daha az risk taşıdığı ve daha kârlı olduğu anlaşıldığı için bu model hızla ana akım haline geldi.
'Yatırım yapmak için zengin olmam lazım' efsanesi artık mikro yatırım uygulamalarıyla tarih oldu. Artık içtiğiniz bir fincan kahvenin üstüyle bile borsaya girebilir, teknoloji devlerinin hisselerine ortak olabilirsiniz. Küçük meblağların küçümsenmemesi gerektiğini kanıtlayan bu model, özellikle yatırım dünyasına nereden başlayacağını bilemeyen gençler arasında bir fırtına gibi esiyor.