İlk bakışta bir savaş miğferini andırsa da yaklaşık 1.900 yıl öncesine tarihlenen bir maskeli bronz miğferin asıl işlevi bambaşkaydı. Roma İmparatorluğu dönemine ait bu nadir eser, cephede kullanılmak üzere değil; gücü, disiplini ve ihtişamı sergilemeye yönelik özel etkinliklerde takılmak üzere tasarlanmıştı.
Gelin, o ilginç hikayeye hep birlikte bakalım...
Erken Roma İmparatorluğu dönemine tarihlenen bu nadir parça, savaş için değil, gösteri amaçlı tasarlanmış olmasıyla öne çıkıyor.
Bugün “Ribchester Miğferi” olarak bilinen eser, 1813’ten bu yana British Museum koleksiyonunda yer alıyor. Miğfer, zengin kabartmalarla süslenmiş bir başlık ve genç bir erkeğin yüzünü betimleyen maske olmak üzere iki parçadan oluşuyor. Roma Britanyası’nda bugüne kadar bulunan yüz maskeli miğferlerin yalnızca üç örneğinden biri olması, onu arkeolojik açıdan son derece değerli kılıyor.
Sayıca az olmalarına rağmen üstün gösterilen süvariler, Roma ordusunda atlı birliklerin prestijini yansıtır nitelikte. Zafer sembolleri, ele geçirilmiş silahlar ve dekoratif motifler, miğferin askeri bir araçtan çok temsil gücü yüksek bir obje olarak tasarlandığını düşündürüyor.
Yüz maskesi ise ifadesiz, sakalsız bir genç adamı tasvir ediyor. Saçların yılan başlarına dönüşmesi, Roma askeri ikonografisinde sıkça rastlanan Medusa ve Gorgon mitlerine açık bir gönderme niteliğinde. Maskenin üzerinde yer alan “corona muralis” biçimindeki taç ise Roma’da nadiren verilen, yüksek rütbeli bir askeri onuru simgeliyor. Ancak göz ve burun deliklerinin darlığı, bu miğferin gerçek bir savaşta kullanılmasının neredeyse imkansız olduğunu ortaya koyuyor.
Bu etkinlikler, Roma ordusunda hem askeri talim hem de üst düzey konuklara yönelik bir tür gösteri işlevi görüyordu. Askerler ve atlar, mitolojik ya da tarihsel karakterleri temsil eden gösterişli donanımlarla sahne alıyordu.
Miğferin, Ribchester yakınlarında yer alan ve bir dönem Roma kalesi olarak kullanılan Bremetennacum Veteranorum çevresinde, başka askeri ekipmanlarla birlikte saklandığı düşünülüyor. Kalenin terk edilmesinin ardından unutulan bu eserler, yüzyıllar sonra tesadüf eseri gün yüzüne çıkarıldı.
Ribchester Miğferi bugün yalnızca bir askeri ekipman değil; Roma ordusunun güç, prestij ve gösteri anlayışını yansıtan sembolik bir eser olarak değerlendiriliyor.