Son dönemlerde nezaket çoğu zaman bir zayıflık gibi algılansa da, psikoloji bilimi bunun tam tersini söyler. Yerinde ve zamanında kullanılan 'teşekkür ederim' ile 'özür dilerim' kelimeleri, aslında kişinin duygusal zekasının ve içsel gücünün en büyük kanıtıdır. Bu iki ifadeyi bir yaşam biçimi haline getiren insanlar sadece sosyal kurallara uymakla kalmaz. Aynı zamanda sağlıklı bir benlik algısı ve gelişmiş bir empati yeteneği sergilerler.
Detaylar 👇
Bu kelimeyi sık kullanan insanlar, çevresindeki dünyayı sadece tüketici bir gözle izlemezler. Bir işin arkasındaki çabayı, harcanan zamanı ve niyetli bir iyiliği görürler. Psikolojide bu durum, bireyin odak noktasını kendi eksiklerinden çıkarıp hayatındaki artılara kaydırması anlamına gelir. Bu farkındalık, kişiyi hem daha mutlu bir birey yapar hem de çevresindeki insanların kendilerini değerli hissetmesini sağlayarak sosyal bağları oksijen gibi besler.
Hatalı olunduğunda içtenlikle 'özür dilerim' diyebilmek, narsistik savunma mekanizmalarının aşıldığının en net göstergesidir. Bir hatayı kabul etmek, birçok kişi için 'yetersizlik' olarak kodlansa da, güçlü karakterler için bu bir öğrenme ve onarma sürecidir. Özür dilemekten çekinmeyen bireyler, haklı çıkma hırsını ilişkinin selametinden üstün tutmazlar. Bu tutum, kişinin kendi hatalarıyla barışık olduğunu ve mükemmeliyetçilik sancısından kurtulup 'insan olma' halini kabul ettiğini gösterir.
Teşekkür eden kişi, gördüğü desteğin sorumluluğunu alır ve bunu iade etme niyetini gösterir. Özür dileyen kişi ise kendi eyleminin sonuçlarını üstlenir; suçu başkasına ya da koşullara atmaz. Bu davranış kalıpları, duygusal regülasyonu yüksek olan insanların özelliğidir. Bu kişiler stresli anlarda dahi üsluplarını bozmaz, aksine kırılan dökülenleri toplamak için bu sihirli kelimelere sığınırlar.
İlişkilerde güç savaşlarını bitiren şey, bu iki kelimenin yarattığı samimiyettir. 'Özür dilerim' demek, karşı tarafa 'Senin duyguların benim egomdan daha önemli' mesajını gönderir. 'Teşekkür ederim' ise 'Yaptıkların benim için sıradan değil' demektir. Bu dil, özellikle iş ve aile hayatında psikolojik bir güven ortamı yaratır. Bu güvenin hakim olduğu ortamlarda insanlar hata yapmaktan korkmaz ve birbirlerine destek olmaya daha yatkın hale gelirler.
Bunlar kişinin ruhsal olgunluğunun dışavurumudur. Bu ifadeler, bir maske takmak değil, aksine maskeleri indirip karşımızdaki insanla en saf haliyle bağ kurmaktır. Kendi hatalarını görebilen ve başkasının iyiliğini takdir edebilen bireyler, uzun vadede çok daha dayanıklı ve saygın ilişkiler inşa ederler.
Nezaketin bu iki anahtarı hayatın zorlu anlarını yumuşatan ve insanı yalnızlıktan kurtaran en kısa yoldur.