Herkesin zaman zaman tahammül eşiği düşüyor. Trafik, küçük tartışmalar, gündelik aksilikler daha büyük tepkiler doğurabiliyor. Sabır daha çabuk tükeniyor, tahammülsüzlük artıyor. Sinirlilik hali geçici olabiliyor ama bazı kişiler için neredeyse karakter özelliği gibi algılanıyor. Psikoloji alanındaki araştırmalar, sürekli sinirli ruh halinin çoğu zaman yüzeyde görünen sebeplerden çok daha derin köklere dayandığını söylüyor.
Uzun süreli stres, zihinsel dayanıklılığı ciddi biçimde zayıflatıyor. İş ortamındaki toksik ilişkiler, aile içi baskı, ekonomik kaygılar, duygusal yıpranma ve geçmişte yaşanan travmatik deneyimler, tahammül sınırlarını aşağı çekiyor. Psikoloji literatüründe kronik stresin, insanların hayal kırıklığı toleransını düşürdüğü ve küçük uyaranlara karşı aşırı tepkiler oluşturduğu açık şekilde tanımlanıyor.
Travma sonrası süreçlerde sinirlilik hali sık görülen belirtiler arasında yer alıyor. Travmatik deneyim yaşayan kişilerde, zihinsel enerji büyük ölçüde hayatta kalma moduna odaklandığı için duygusal regülasyon zorlaşıyor.
Psikolojik danışmanlık süreçlerinde, kontrolsüz sinirlilik şikayetiyle başvuran danışanların önemli kısmında geçmiş travma öyküsü bulunduğu görülüyor. Zihinsel yorgunluk duygusal filtreyi zayıflatıyor ve tepkilerin büyüyerek kar topu etkisi yaratıyor.
Sinirlilik, birçok ruh sağlığı tanısında doğrudan semptom olarak tanımlanıyor. DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) sınıflandırmasına göre, sinirlilik hali en az 15 farklı psikiyatrik tanı kategorisinde yer alıyor.
Psikolojik araştırmalar, özellikle bağlanma stilleri üzerinden önemli veriler sunuyor. Akademik çalışmalarda kaygılı bağlanma ve kaçınmacı bağlanma stillerinin, artmış sinirlilik ve düşük stres toleransı ile ilişkili olduğu ortaya konuluyor. İlişkisel travma yaşayan bireylerde duygusal savunma mekanizmaları daha sert çalıştığı için, dış uyaranlara karşı tepkiler daha keskin hale geliyor.
Psikoloji alanında sinirlilik hali, 'kendini besleyen döngü' olarak tanımlanıyor. Sinir hali arttıkça, zihin çevredeki olumsuz uyaranlara daha fazla odaklanıyor. Zihin sürekli rahatsız edici detay taraması yapmaya başlıyor. Ufak olaylar daha büyük algılanıyor, tepkiler sertleşiyor, duygusal filtre zayıflıyor. Olumlu uyaranlar ise fark edilmeden arka planda kalıyor.
Zamanla sosyal ilişkiler zarar görmeye başlıyor. Sürekli huzursuz enerji yayan kişilerle iletişim kurmak zorlaştığı için çevre mesafe koyuyor. Aile bağları zayıflıyor, arkadaşlık ilişkileri geriliyor, sosyal temas azalıyor. Psikoloji araştırmaları, uzun süreli sinirlilik yaşayan bireylerde yalnızlaşma eğiliminin arttığını ve sosyal izolasyonun ruh halini daha da ağırlaştırdığını ortaya koyuyor.
Bir korna sesi yada yuksekle birinin bagırması sinirlenmem için yeterli herşeyi depresyon sanıyoruz kronik stresmis meğerse ☹️
Türkiye'de yaşadığım anlamına geliyor 😆