İnsanların ne zaman ve hangi koşullarda başkalarına yardım etmeye daha yatkın olduğu uzun süredir tartışılıyor. Yeni bir araştırma, yardımseverliğin kişisel tercihlerden çok içinde bulunulan şartlarla bağlantılı olabileceğini ortaya koyuyor. Bulgular, yokluk hissinin yardım etme isteğini artırabildiğine işaret ediyor.
Yeni bir deney ise bu soruya beklenmedik bir yanıt verdi. Yokluk hissi arttıkça yardım etme isteği de artıyor.
Sosyal psikoloji alanında yürütülen pek çok çalışma, yardımsever davranışları etkileyen faktörlere işaret ediyor. Ortamda başka kişilerin bulunması, durumun aciliyeti ya da yardımın kişiye maliyeti bu unsurlar arasında yer alıyor. Ancak ekonomik koşulların bu davranış üzerindeki etkisi konusunda net bir görüş birliği bulunmuyordu.
Çalışmaya katılan 500 kişiye bir film izletilirken, kendilerine ya da hiç tanımadıkları birine fayda sağlayabilecek seçenekler sunuldu. Katılımcılara deney sırasında bazen “zengin”, bazen de “yoksul” bir ortamda bulundukları söylendi.
Sunulan seçenekler ya kazanma ihtimali yüksek büyük ödüller ya da ihtimali düşük küçük ödüllerden oluşuyordu. Ancak bir şart vardı. Bu ödüller için fiziksel çaba göstermek gerekiyordu. Katılımcılar, filmi durdurup belirli görevleri yerine getirmek zorundaydı. Araştırmacılar bu detayı özellikle ekledi, çünkü gerçek hayatta yardım etmek çoğu zaman zaman ve enerji harcamayı gerektiriyor.
Bu etki, yapılan seçim başkasına fayda sağladığında daha da belirginleşti. Yani insanlar, kendi kazançları söz konusu olmasa bile, yokluk hissi altında başkaları için daha fazla çaba göstermeye hazırdı.
Deney sonrası yapılan anketler de önemli bir detayı ortaya koydu. Katılımcıların çoğu izledikleri filmi daha önce görmemişti ve filmi beğenmişti. Bu da yardım etmeyi seçtiklerinde, aslında vazgeçtikleri şeyin onlar için değerli olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, bulguların yardımseverlik davranışlarında çevresel koşulların sanılandan çok daha etkili olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor. Çalışma ekibi, ilerleyen süreçte başkalarına yardım etmekte zorlanan farklı gruplar üzerinde de benzer deneyler yapmayı planlıyor.