Bir insan öldüğünde ilk refleks ne olmalı?
Durmak.
Susmak.
İçinden bir cümle geçirmek.
Belki bir dua.
Belki sadece derin bir nefes.
Ama hayır.
Bizde refleks: “Fotoğraf nerede?”
Bir insan öldüğünde ilk refleks ne olmalı?
Durmak.
Susmak.
İçinden bir cümle geçirmek.
Belki bir dua.
Belki sadece derin bir nefes.
Ama hayır.
Bizde refleks: “Fotoğraf nerede?”
Gerçekten soruyorum:
Bu fotoğraflar ne ara bu kadar hazır?
Daha ölüm haberi düşmeden:
– Beraber çekilmiş bir foto
– Altına siyah beyaz filtre
– Yanına bir kırık kalp emojisi
– Üstüne dramatik bir şarkı
Bir bakıyorsun:
İnsan ölmemiş de PR kampanyası başlamış gibi.
Paylaşımın dili hep aynı:
“Çok şey paylaştık.”
“Birlikte ne güzel işler yaptık.”
“Beni ne çok severdin.”
‘’ Sana çok yakışıyor dediğin elbiseyi hep giyeceğim’’
“Ne kadar duru bir güzelliğin var derdin”
“Sen gerçek bir sanatçısın demiştin” ve bu gibi kişisel methiyeler. Burada amaç bak ben ona bu kadar yakındım, o benim ne kadar kıymetli olduğumun farkındaydı. Gerizekalı değilsen, sen de benim ne denli kıymetli olduğumu anla bir zahmet. Bak ben kimlerle dostluk yapmışım.
Yani cümlelerin öznesi kim?
Hep ‘ben’.
Ölen kişi arka planda.
Asıl vitrine çıkan şey:
– Yakınlık
– Tanışıklık
– Aynı karede bulunmuş olma ayrıcalığı
Yani yas değil bu.
Bu, “Ben de vardım” bildirimi.
Kimse şunu yazmıyor mesela:
“Sessizce anıyorum.”
Çünkü o paylaşılmaz.
Like getirmez.
Etkileşim yaratmaz.
Oysa dua, gösterilmez.
Yas, ilan edilmez.
Acı, story süresi kadar değildir.
Ama biz ne yapıyoruz?
Ölenin yeni yolculuğuna bir cümle göndermek yerine,
kendi sosyal sermayemizi besliyoruz.
Gerçekten üzgün olan insan:
– Telefona sarılmaz
– En iyi fotoğrafı seçmez
– Caption düşünmez
Gerçek yas:
– Bir sandalyede oturur
– Bir anı gelir, boğaz düğümlenir
– Kimse görmez
Ve evet,
Kimse görmediği için daha gerçektir.
Kimsenin ölümü,
– Senin duygusal şovuna
– Senin “ne kadar hassasım” performansına
– Senin “biz çok yakındık” ispatına
malzeme değildir.
Ölüm,
ışıkların kapandığı yerdir.
Ama biz ışıkları açıp selfie çekiyoruz.
Evet, radikal bir fikir:
Hiçbir şey paylaşmamak.
– Ne fotoğraf
– Ne uzun metin
– Ne “canım dostum” klişesi
Sadece içinden:
“Yolun açık olsun.”
Ve geçmek.
Çünkü bazı şeyler
timeline’a değil,
vicdana yakışır.