Bütün uçakların beyaz olması hiç dikkatinizi çekmiş miydi? Aslında uçakların o gökyüzündeki bembeyaz görüntüsü sadece bir estetik tercihi değilmiş! Beyaz renk, uçaklar için devasa bir mühendislik ve ekonomi harikasıymış. Milyon dolarlık bütçelerin havada uçuştuğu bu sektörde, her bir fırça darbesinin bile bir maliyeti var.
Gelin, uçakların neden sadece beyaz renk olduğunu öğrenelim.
Elbette insanların koca bir uçağı boyamaya üşenmesinden dolayı değil!
Beyaz rengin tercih edilmesinin en temel fiziksel nedeni, güneş ışığını ve beraberinde getirdiği ısıyı yansıtma kapasitesidir. Tıpkı yazın koyu renk kıyafetler giydiğimizde daha çok terlememiz gibi, koyu renkli uçaklar da güneşin radyasyonunu emer ve gövdenin aşırı ısınmasına neden olur. Beyaz boya ise güneş ışınlarının büyük bir kısmını geri yansıtarak uçağın iç kısmının ve kritik teknik aksamının serin kalmasını sağlar.
Bu durum sadece yolcu konforuyla ilgili değil, doğrudan maliyetle ilgilidir. Uçak gövdesi ne kadar az ısınırsa, kabini soğutmak için çalışan klima sistemleri o kadar az enerji harcar. Bu da yerdeyken veya havada süzülürken harcanan yakıttan ciddi oranda tasarruf edilmesi anlamına gelir. Havayolu devleri için bu küçük fark, yıl sonunda milyonlarca dolarlık yakıt karı olarak geri döner.
Güvenlik, havacılığın değişmez kuralıdır ve beyaz zemin her türlü sorunu 'kabak gibi' ortaya çıkarır. Metal yorgunluğu nedeniyle oluşan çatlaklar, yağ sızıntıları, korozyon veya kuş çarpmalarından kaynaklanan göçükler beyaz yüzeyde çok daha hızlı fark edilir. Teknik ekiplerin rutin kontroller sırasında bir sızıntıyı veya minik bir çatlağı gözden kaçırması, beyaz boya sayesinde minimuma iner; bu da uçuş güvenliğini doğrudan artırır.
İşin ekonomik boyutunda ise 'yeniden satış' değeri kritik bir rol oynar. Uçaklar genellikle kiralandığı veya el değiştirdiği için, beyaz bir uçağı başka bir şirkete devretmek çok daha kolaydır. Alıcı şirket, sadece kendi logosunu ve kuyruk tasarımını ekleyerek uçağı kullanıma sokabilir.
Eğer uçak tamamen koyu veya özel bir renge boyanmış olsaydı, tonlarca ağırlıktaki boyanın kazınıp yeniden boyanması yüz binlerce dolarlık ek bir yük ve zaman kaybı yaratacaktı. Bir uçağı boyamanın maliyetinin 150 bin ile 300 bin dolar arasında değiştiğini ve uçağın haftalarca servisten uzak kaldığı da belirtelim.