Meta’nın ölen kişilerin dijital varlıklarını yapay zeka yoluyla aktif tutabildiği yönündeki iddialar sosyal medyada tartışma yarattı. Anonim paylaşımlarla gündeme gelen söylemler yapay zekanın etik sınırları ve dijital kimliğin geleceği konusunda soru işaretlerini artırdı.
“Project Lazarus” adı verilen bu sözde çalışmanın hayatını kaybeden kişilerin paylaşımlar yapmaya, fotoğraflar üretmeye ve insanlarla etkileşime girmeye devam etmesini sağladığı iddia ediliyor. Peki bu anlatılanlar ne kadar gerçek, ne kadarı internetin klasik komplo üretim hattından çıkma?
Kendini Meta çalışanı olarak tanıtan isimsiz bir kullanıcının paylaştığı metinde; şirket içinde son derece gelişmiş bir yapay zeka geliştirildiği, bu sistemin ölen kişilerin dijital kimliğini birebir taklit edebildiği ve hatta kimsenin fark etmeyeceği şekilde hesapları yönetebildiği öne sürülüyor. Ancak bu anlatının en zayıf noktası tam da burada başlıyor: Ortada ne doğrulanabilir bir belge, ne somut bir kanıt, ne de bağımsız kaynaklarca teyit edilmiş bir bilgi var.
Araştırıldığında, Meta’nın böyle bir projeyi aktif olarak yürüttüğüne dair güvenilir bir bulguya rastlanmıyor. Şirketin kamuya açık açıklamaları ve bilinen politikaları, tam tersine, vefat eden kullanıcı hesaplarının “anılaştırılması” ya da tamamen kapatılması yönünde. Yakınların onayı olmadan hesapların aktif tutulması veya bir yapay zeka tarafından yönetilmesi hem hukuki hem de etik açıdan ciddi sorunlar doğuracağı için, bu tür bir uygulamanın gizlice hayata geçirilmesi pek gerçekçi görünmüyor.
Meta’nın ve diğer büyük teknoloji şirketlerinin, kullanıcı davranışlarını analiz eden ve bu davranışları taklit edebilen yapay zeka sistemleri üzerine çalıştığı biliniyor. Hatta Meta’nın, uzun süre aktif olmayan ya da hayatını kaybetmiş kullanıcıların dijital davranışlarını simüle edebilecek sistemlere ilişkin patent başvuruları yaptığı da kamuya yansımış durumda. Ancak patent almak, bu teknolojinin mutlaka kullanıldığı veya kullanıma alınacağı anlamına gelmiyor. Büyük şirketler çoğu zaman sadece fikri mülkiyeti güvence altına almak için de patent başvurusu yapabiliyor.
Komplo teorisi ile gerçek arasındaki çizgi tam da bu noktada belirginleşiyor. Bir yanda, akademik ve teknik düzeyde mümkün olan “dijital kişilik simülasyonu” fikri var. Diğer yanda ise bunun gizli bir şekilde, milyonlarca insanın haberi olmadan ve ölen kişilerin yerine geçecek biçimde kullanıldığı iddiası bulunuyor. İkinci senaryoyu destekleyen herhangi bir bağımsız kanıt şu ana kadar ortaya konmuş değil.
Yapay zeka benim gibi kaliteli bi yalnızlık yaşayamaz