Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2024 yılına ait Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi çalışması, iller arasındaki yaşam maliyeti uçurumunu net bir şekilde ortaya koydu. İstanbul'da yaşayan bir vatandaşın cebindeki 1.000 lira, Anadolu'nun farklı bölgelerinde harcandığında değer kazanıyor, batıdan doğuya gidildikçe paranın bereketi artıyor. İşte il il paranızın gerçek alım gücü karşılığı...
Türkiye'nin 2024 yılı sonuçlarına göre, fiyat düzeyi endeksinin en yüksek olduğu bölge 112,6 ile İstanbul, en düşük olduğu bölge ise 91,5 ile Mardin, Batman, Şırnak, Siirt oldu. Bu endeks değerleri, İstanbul'un Türkiye ortalamasına göre yüzde 12,6 pahalı, Mardin, Batman, Şırnak, Siirt'in ise yüzde 8,5 daha ucuz olduğunu gösteriyor.
Türkiye genelinde yaşam maliyetleri arasındaki makas her geçen gün açılırken, İstanbul'da yaşayan bir vatandaşın 1.000 liralık harcama gücü, diğer şehirlerle kıyaslandığında şaşırtıcı sonuçlar doğuruyor. TÜİK verilerine göre hazırlanan listede, İstanbul'un pahalılığı baz alındığında diğer illerdeki paranın değeri madde madde şöyle sıralanıyor:
Listenin zirvesinde, paranın en bereketli olduğu bölge olarak Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt grubu yer alıyor. İstanbul'daki 1.000 liranın alım gücü bu illerde tam 1.231 liraya kadar çıkıyor; yani hayat bu bölgede İstanbul'a kıyasla çok daha ucuz.
Doğu Anadolu'nun sınır illeri olan Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan'da da para değerleniyor. Bu şehirlerde İstanbul'daki bin lira, 1.213 liralık bir alım gücüne denk geliyor.
İç Anadolu'nun doğusu ile Doğu Anadolu'nun batısının kesiştiği noktalarda da durum vatandaşın lehine. Nevşehir, Kırşehir, Niğde, Aksaray ve Kırıkkale hattında 1.000 lira 1.200 lira hükmünde geçiyor.
Güneydoğu Anadolu'nun doğu ucunda yer alan Van, Muş, Bitlis ve Hakkari illerinde İstanbul standardındaki bin liranın karşılığı 1.198 lirayı buluyor.
Peygamberler şehri Şanlıurfa ve Diyarbakır'da ise bu rakam 1.188 lira seviyelerinde seyrediyor.
Doğu Anadolu'nun iç kesimlerinde yer alan Malatya, Elazığ, Bingöl ve Tunceli dörtlüsünde paranın değeri 1.178 liraya ulaşıyor.
Sanayisiyle öne çıkan Kayseri, Sivas ve Yozgat hattında İstanbul'a göre alım gücü 1.173 lira olarak hesaplanıyor.
Akdeniz ve Güneydoğu geçiş güzergahındaki Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye ile Gaziantep, Adıyaman ve Kilis bölgelerinde para 1.166 lira değerinde işlem görüyor.
Ege'nin iç kesimleri olan Manisa, Afyon, Kütahya ve Uşak ile Karadeniz'in batı yakasındaki Kastamonu, Çankırı ve Sinop illerinde para 1.157 liraya tekabül ediyor.
Orta Karadeniz'in önemli şehirleri Samsun, Tokat, Çorum ve Amasya'da cebinizdeki bin liranın karşılığı 1.137 lira.
Doğu Karadeniz'in sahil şeridi Trabzon, Ordu, Giresun, Gümüşhane, Rize ve Artvin'de ise bin liranız 1.106 lira ediyor.
Güneyin sıcak illeri Adana ve Mersin'de alım gücü 1.101 lira bandında seyrediyor.
İstanbul'a yakın sanayi ve geçiş bölgeleri olan Bursa, Eskişehir, Bilecik ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova hatlarında fark azalıyor; buralarda paranız yaklaşık 1.097 ile 1.099 lira arasında bir değere sahip.
Trakya kesiminde Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli'nde bin liranız 1.080 lira ediyor.
Başkent Ankara ile turizm cenneti Antalya, Isparta ve Burdur bölgelerinde hayat pahalılığı İstanbul'a yaklaşıyor; bu illerde bin liranızın karşılığı sadece 1.079 lira.
Ege'nin turistik kıyıları Aydın, Denizli ve Muğla'da ise makas iyice daralıyor, paranızın değeri 1.059 liraya düşüyor.
Marmara ve Ege geçişindeki Balıkesir ve Çanakkale'de bin liranız 1.043 lira ediyor.
Listede İstanbul'a en yakın pahalılığa sahip il ise İzmir. İzmirliler için İstanbul'daki bin liranın karşılığı yalnızca 1.023 lira; bu da İzmir'in yaşam maliyeti açısından İstanbul ile neredeyse yarışır hale geldiğini gösteriyor.
Arada sadece 100-200 lira var yani pek bir şey fark etmiyor.
Şöyle bir soru aklıma geliyor, ben hala neden İstanbul'da yaşıyorum?
İstanbul'da yaşayanların %90'ının makul bir sebebi olmadığına eminim. İş imkanı artık anadoludakinden çok da fazla değil. Sosyal açıdan düşünecek olursak aynı %90'lık kesim ne sinemanın ne tiyatronun ne de bir konserin önünden bile geçmemiş. Ev kadınları evde oturuyor, kocaları da sabah işe akşam eve hafta sonu da kahveye. Bu hayatı her yerde yaşarsın. Niye kendinize eziyet ediyorsunuz ki? Memleketinize dönün kurtulun.