Antarktika denince akla ilk olarak buzullar ve dondurucu soğuk geliyor. Ancak kıtanın kalbinde kaynayan, aktif yanardağlar da yer alıyor. Erebus Yanardağı ise diğerlerinden oldukça farklı davranıyor. Lav patlamaları yerine sürekli gaz ve buhar salıyor. İşin en dikkat çekici kısmı ise atmosfere karışan altın tozları.
Erebus Dağı, Ross Adası üzerinde yer alıyor ve Antarktika’daki en yüksek aktif yanardağ olarak biliniyor. Yüksekliği yaklaşık 3.794 metreye ulaşıyor. 1841 yılında İngiliz kaşif James Clark Ross tarafından keşfedildiği sırada da aktif haldeydi. O tarihten beri aralıksız şekilde gaz, buhar ve volkanik materyal salmaya devam ediyor.
Erebus’u benzersiz kılan detaylardan biri, yüzeyinde sürekli kaynayan lav gölü. Dünya genelinde oldukça nadir görülen lav gölleri, çok özel jeolojik koşullar gerektiriyor. Erebus’ta magma yüzeye ulaşıyor, ancak kabuk bağlamadan sıvı halde kalabiliyor. Gaz çıkışları ani patlamalar şeklinde değil, yavaş ve istikrarlı ilerliyor.
Yavaşlık, altın oluşumunun temelini oluşturuyor. Şiddetli patlamalar yaşayan yanardağlarda gazlar çok hızlı yükseldiği için metal kristalleşmesi gerçekleşemiyor. Erebus’ta ise yükselen gazlar soğudukça içindeki metaller mikroskobik kristaller haline dönüşüyor.
Bilim insanları, gazların içinde yaklaşık 20 mikrometre boyutunda metalik altın kristalleri tespit etti. İnsan saçının kalınlığından bile küçük olan parçacıklar, rüzgarla birlikte yüzlerce kilometre uzaklığa taşınıyor.
Araştırmalara göre yanardağ, her gün ortalama 80 gram altın salıyor. Güncel piyasa değerleri baz alındığında ortaya çıkan rakam yaklaşık 6 bin dolara karşılık geliyor. Miktar kulağa yüksek gelse de madencilik açısından cazip seviyeye ulaşmıyor. Altın, çok geniş alana yayıldığı için toplanması neredeyse imkansız kabul ediliyor. Altın tozlarının izleri, Erebus’tan yaklaşık bin kilometre uzaklıktaki bölgelerde dahi ölçüldü.
28 Kasım 1979 tarihinde Air New Zealand’a ait 901 sefer sayılı uçak, yanardağın yamacına çarparak parçalandı. Uçakta bulunan 257 kişinin tamamı hayatını kaybetti.
Uçuş, Auckland’dan kalkıp Antarktika üzerinde tur attıktan sonra geri dönmeyi amaçlayan turistik programın parçasıydı. Hava koşulları bulutlu olmasına rağmen uçuş iptal edilmedi. Alçalış sırasında yaşanan 'whiteout' adı verilen optik yanılsama, pilotların mesafe algısını tamamen bozdu. Bembeyaz zemin, dağ siluetini görünmez hale getirdi.