Günümüzde anılar dijital albümlerde hapsolurken, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) Media Lab araştırmacıları, görsel hafızayı duyusal bir boyuta taşıyan çığır açıcı bir buluşa imza attı. Geliştirilen Anemoia Device adlı cihaz, yapay zeka algoritmalarını kullanarak analog fotoğrafları analiz ediyor ve bu görsellerden kişiye özel kokular üretiyor. Hafıza teknolojilerinde yeni bir dönem başlatan bu prototip, 'görmenin' ötesine geçerek geçmişi koklama imkanı sunuyor.
Detaylar 👇
Projenin mimarı Cyrus Clarke, teknolojinin insanları sadece ekranlara hapsetmemesi, aksine onları duyularına yeniden bağlaması gerektiğini savunuyor. Clarke’a göre bu cihaz, sadece kişisel anıları canlandırmakla kalmıyor, aynı zamanda hiç tanımadığımız insanların eski fotoğraflarına da duyusal bir derinlik kazandırarak nostalji kavramını evrensel bir boyuta taşıyor.
Dikey bir mimariyle tasarlanan Anemoia Device, gelişmiş bir görüntü-dil modeliyle entegre şekilde çalışıyor. Kullanıcı cihazın üst bölmesine analog bir fotoğraf yerleştirdiğinde, yapay zeka görseldeki nesneleri, ışığı ve kompozisyonu saniyeler içinde analiz etmeye başlıyor. Sistemin en dikkat çekici özelliği ise kontrolü tamamen makineye bırakmaması olarak öne çıkıyor. Kullanıcılar, cihaz üzerindeki üç farklı ayar düğmesi sayesinde süreci yöneterek bir tür anlatı oluşturabiliyor. Bu aşamada fotoğraftaki ana özne, bu öznenin yaşam döngüsündeki aşaması ve ortamın duygusal tonu gibi parametreler manuel olarak belirleniyor.
Yapay zeka analizine ve kullanıcının seçtiği duygusal parametrelere göre bu notalar milimetrik dozajlarla karıştırılarak saniyeler içinde benzersiz bir koku kombinasyonu üretiliyor. Böylece bir fotoğraf karesi, saniyeler içinde somut bir kokuya dönüşerek fiziksel dünyaya taşınıyor.
Projenin ardındaki vizyon, anıların dijital dosya yığınları içinde kaybolup bizden uzaklaşmasına karşı bir çözüm sunmayı amaçlıyor. Cyrus Clarke, teknolojinin dikkat dağıtmayan, aksine insanı nefes almaya ve dünyayı fark etmeye davet eden yeni biçimler alabileceğine inanıyor. Yapılan deneme oturumlarında, taş basamaklarda meyve yiyen bir çiftin kışlık fotoğrafından elde edilen baharatlı elma ve topraksı misk kokusu, katılımcıların kendilerini anında o ana ışınlanmış gibi hissetmelerini sağladı.
Ekip, cihazın ev tipi bir masaüstü versiyonunu geliştirmenin yanı sıra, fotoğrafların uzaktan gönderilerek özel kokuların sipariş edilebileceği çevrim içi bir servis ağı üzerinde de çalışıyor. Görsel ve kokusal hafızayı birleştiren bu hibrit sistem, gelecekte kütüphanelerin, müzelerin ve kişisel arşivlerin çalışma prensiplerini kökten değiştirmeye aday görünüyor.
Ağlama krizine mi sokmak istiyorlar insanları?