Eskiden para yönetimi demek; kumbarada bozukluk biriktirmek, banka müdürüyle görüşmeler yapmak ve 'kenara üç beş kuruş atmak' demekti. Ama devir değişti dostlar! Artık elimizde telefonlar, kafamızda binbir çeşit gelecek kaygısı ve cebimizde (varsa) kripto paralarla bambaşka bir dünyadayız. Z ve Alfa kuşakları finans dünyasının kurallarını baştan yazıyor.
İşte 'eskiler bilmez' dedirten, dünyayı kasıp kavuran o finansal trendler:
Ekonomik krizler, iklim değişikliği, küresel gerginlikler derken gençler artık 'ileride ev alırım' hayalinden vazgeçti. Çünkü o ev fiyatları, maaş zamlarından daha hızlı koşuyor. Sonuç: Doom Spending! Gençler, büyük hayallere ulaşamayacaklarını hissettiklerinde, paralarını anlık mutluluk veren 'lüks' tüketimlere (pahalı bir akşam yemeği, tasarım bir ayakkabı) harcıyor.
Sosyal medyanın yarattığı 'mükemmel ve zengin hayat' imajına bir tepki olarak doğan bu akım, finansal sınırları açıkça ifade etmeyi savunuyor. Kişinin bütçesini aşan sosyal etkinliklere 'param yok' veya 'bu ay bütçemi korumam gerekiyor' diyerek reddetmesi, bir dürüstlük ve finansal olgunluk göstergesi olarak kabul ediliyor.
Geleneksel birikim anlayışı, emeklilikte rahat etmek için gençlik yıllarını kısıtlamayı öğütler. Ancak Soft Saving akımı, parayı hayat kalitesini artırmak ve anlık deneyimler (seyahat, kişisel gelişim, hobi) için kullanmayı önceliklendiriyor. Amaç, hayatı ertelemek yerine sürdürülebilir bir refah dengesi kurmak.
Geleneksel bankacılık danışmanlığı, yerini dijital içerik üreticilerine (Finfluencer) bıraktı. Gençler; yatırım araçlarını, hisse senedi piyasalarını veya vergi sistemlerini sosyal medya üzerinden öğreniyor. Bu durum finansal bilgiyi erişilebilir kılsa da, yanlış yönlendirme risklerini de beraberinde getiriyor.
Dijitalleşen dünyada paranın rakamlardan ibaret olması, harcama kontrolünü zorlaştırdı. Gençler buna çok nostaljik bir çözüm buldu: Nakit Zarflama. Maaş yatınca nakit çekiliyor ve zarflara bölünüyor: 'Kira', 'Market', 'Eğlence', 'Kedi Maması'... Zarf boşaldığında o ayki eğlence bitiyor!
Yeni nesil yatırımcılar için sadece kâr oranı yeterli değil. Yatırım yapılan şirketin çevresel etkisi, sosyal sorumluluk projeleri ve yönetim ilkeleri (ESG kriterleri) karar verme sürecinde kritik rol oynuyor. Paranın nereye gittiği, ne kazandırdığı kadar önemli bir hale gelmiş durumda.
Yeni nesil artık parayla olan ilişkisinin psikolojik olduğunu fark etti. 'Neden sürekli gereksiz harcama yapıyorum?', 'Neden para biriktirmek beni korkutuyor?' gibi sorulara cevap arayan Finansal Terapi seansları yükselişte. Çocuklukta yaşanan maddi zorlukların bugünkü harcama alışkanlıklarını nasıl etkilediği artık kahve masalarının ana konusu.
Tek bir maaşla geçinmenin zorlaştığı küresel ekonomide, gençler birden fazla gelir kapısı oluşturmaya odaklanıyor. Freelance projeler, dijital içerik üretimi veya e-ticaret gibi ek işler, modern para yönetiminin ayrılmaz bir parçası haline geldi.
Özellikle teknoloji sektöründe çalışan gençler arasında popüler olan bu akım, gelirinin büyük bir kısmını yatırıma dönüştürerek 35-40 yaşlarında çalışma zorunluluğundan kurtulmayı hedefliyor. Bu, aşırı tutumluluk ve disiplinli bir yatırım planı gerektiren radikal bir para yönetimi biçimi.
Eğer bir şeyi nakit parayla alıyorsan bedavadır, çünkü banka hesabındaki rakam azalmamıştır. Ya da 500 TL'lik bir ürünü almayıp indirimde 300 TL'ye bulduysan, aslında 200 TL kâr etmişsindir ve o 200 TL'yi başka bir şeye harcamak zorundasındır. İşte buna Girl Math deniyor!