Alışveriş yapan hemen herkesin aşina olduğu, adeta bir refleks haline gelmiş o soruyla sık sık karşılaşırız: 'Fiş İstiyor musunuz?' Çoğu tüketici, kağıt israfını önlemek veya vakit kaybetmemek amacıyla bu soruya 'Hayır' yanıtını verse de, bu durum hem satıcı hem de alıcı açısından ciddi yasal ve ekonomik sonuçlar doğurmaktadır.
Detaylar 👇
213 sayılı Vergi Usul Kanunu çerçevesinde, yapılan her satışın belgelendirilmesi esastır. Satıcı, alıcının isteğine bakılmaksızın o fişi Ödeme Kaydedici Cihazdan (yazar kasa) çıkarmak ve müşteriye uzatmakla yükümlüdür. Bir başka deyişle, 'Fiş lazım mı?' sorusu, hukuken sorulmaması gereken bir sorudur. Eğer bir işletme fiş kesmiyorsa, bu durum doğrudan vergi kaybına ve kayıt dışı ekonomiye yol açar.
Bu alışkanlığın kökeninde bazen pratiklik arayışı, bazen de ne yazık ki suistimaller yatar. Geçmiş yıllarda, fiş verilmeyen işlemler üzerinden stok takibini bozmak veya haksız kazanç elde etmek gibi yöntemler uygulanabiliyordu. Günümüzde modern sistemlerle bu durum zorlaşsa da, fişin verilmemesi tüketicinin denetim mekanizmasını devre dışı bırakır. Fişini almayan bir müşteri, aldığı ürünlerin fiyatını kontrol edemez, raftaki etiket ile kasadaki fiyat arasındaki farkı fark edemez ve en önemlisi, devletin kasasına gitmesi gereken KDV’nin takibini yapamaz.
Türkiye’de birçok büyük market zinciri, sadakat uygulamaları veya telefon numarası aracılığıyla e-arşiv fatura/fiş sistemine geçmiştir. Eğer kağıt israfından kaçınmak istiyorsanız, fiş almaktan vazgeçmek yerine bu dijital sistemlere dahil olabilirsiniz. Bu sayede belgeniz telefonunuza gelir ve hem doğa korunur hem de yasal haklarınız güvence altına alınır.
Hukuki bir kanıttır: Ürünün o mağazadan alındığını ispatlar.
İade ve Değişim Hakkıdır: Fişi olmayan bir ürünü kusurlu çıksa dahi iade etmeniz çok zordur.
Garanti Belgesidir: Elektronik ürünlerde garanti süreci fiş tarihiyle başlar.
Vergi Denetimidir: Ödediğiniz verginin kamu hizmetine dönüşmesini sağlar.
Sonuç olarak, kasada bu soruyla karşılaşıldığında 'Evet, fişimi istiyorum' demek, hem kişisel haklarınızı korumak hem de ülke ekonomisine sahip çıkmak adına atılacak en doğru adımdır. Fiş, alışverişin ayrılmaz bir parçasıdır ve her zaman gereklidir.
Fiş istiyor musunuz? diye soran bir kasiyere son çeyrek yüzyılda rastlamadım ben.