Sağlık sorunu ve ağır hastalık yaşayan pek çok kişi erken emeklilikten faydalanabiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) malulen emekliliğe dair kriterleri bulunuyor. Peki, hangi hastalıklar erken emeklilik hakkı tanıyor? Malulen emeklilik şartları neler?
Erken emeklilik, sağlık sorunları nedeniyle çalışma hayatına devam edemeyen sigortalılar için önemli bir hak olarak öne çıkıyor. 'Malulen emeklilik' olarak adlandırılan bu hak, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirli kriterlere bağlanıyor.
Toplamda 159 sağlık sorunu, erken emekliliğe neden oluyor. Nörolojik hastalıklardan psikiyatrik hastalıklara, onkolojik hastalıklardan kalp ve damar hastalıklarına kadar pek çok başlık bulunuyor. Erken emekliliğe neden olan temel hastalıklardan bazıları şöyle:
Sinir sistemi hastalıkları (MS, Parkinson, ALS, inme sonrası kalıcı hasarlar vb.)
Ruh sağlığı ve psikiyatrik hastalıklar (şizofreni, ağır bipolar bozukluk, tedaviye dirençli psikotik tablolar)
Kalp ve damar hastalıkları (ileri kalp yetmezliği, ciddi koroner arter hastalıkları)
Solunum sistemi hastalıkları (ileri KOAH, akciğer fibrozisi, solunum yetmezliği)
Sindirim sistemi ve karaciğer hastalıkları (siroz, ağır inflamatuvar bağırsak hastalıkları)
Böbrek hastalıkları (son dönem böbrek yetmezliği, diyaliz gerektiren durumlar)
Kas-iskelet sistemi hastalıkları (ileri romatizmal hastalıklar, uzuv kayıpları, ağır omurga hastalıkları)
Görme ve işitme kayıpları (ileri düzey ve kalıcı olanlar)
Onkolojik hastalıklar (aktif kanser, metastaz yapan veya ağır tedavi sonrası kalıcı kayıplar)
Metabolik ve sistemik hastalıklar (organ hasarı yapmış diyabet gibi)
Malulen emeklilik, çalışma hayatı devam ederken ortaya çıkan ciddi sağlık sorunları nedeniyle iş yapma gücünü büyük ölçüde kaybedenler için tanınan emeklilik hakkıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), malulen emekliliği bazı şartlara bağlıyor.
SGK tarafından malulen emekliliğe dair yapılan açıklamada şu kriterler yer alıyor:
Sosyal güvenlik sistemi içerisinde, çalışma hayatına girdikten sonra herhangi bir hastalık veya kaza sonucu çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği tespit edilen,
İş kazası/meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kayıp oranı yüzde 60 ve üzerinde olan sigortalı malul sayılır.
Çalışma gücünü veya meslekte kazanma gücünü en az yüzde 60 yitirmiş olmak; kamu çalışanları yönünden ise çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında yitirmiş veya görevini yapamayacak hale gelmiş olmak,
10 yıllık sigortalılık süresini ve 1800 gün prim gününü doldurmuş olmak. Eğer kişi, başkasının bakımına muhtaç bir şekilde malul kalmışsa bu kez 10 yıllık sigortalılık süresi aranmaz ve 1800 prim günü yeterli olur.
Sosyal güvenlik il/merkez müdürlüğü tarafından verilen sevk yazısında belirtilen, Devlet üniversite hastaneleri, Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri ile Askeri hastaneler sağlık kurulu raporu düzenleyebilir.
listenin 2. sırasına göre Tr de çoğu kişinin emekli olması gerekir