Tarımda yaygın olarak kullanılan kimyasal pestisitlerin, balıklar üzerindeki etkilerinin sanılandan çok daha derin ve uzun vadeli olabileceği ortaya çıktı. Yeni araştırmalar, düşük seviyelerde ve uzun süreli maruziyetin balıklarda biyolojik yaşlanmayı hızlandırdığını ve yaşam sürelerini kısalttığını gösteriyor.
İşte detaylar...
Science dergisinde yayımlanan ve Guardian tarafından aktarılan yeni bir araştırmaya göre, tarımda yaygın kullanılan bazı pestisitlere uzun süreli ve düşük düzeyde maruz kalmak, balıklarda hızlandırılmış yaşlanmaya yol açıyor.
Araştırmacılar, özellikle klorpirifos adlı böcek ilacına maruz kalan balıkların telomerlerinin belirgin biçimde kısaldığını tespit etti. Telomerler, kromozomların uçlarında yer alan ve hücresel yaşlanmanın önemli göstergeleri olarak kabul edilen yapılar olarak biliniyor.
Araştırma sonuçlarına göre, kirlenmiş göllerde yaşayan balıklar, aynı yaşta olmalarına rağmen temiz sulardaki balıklara kıyasla biyolojik olarak daha hızlı yaşlanıyor. Laboratuvar deneyleri de bu bulguları destekledi: Kısa süreli yüksek doz maruziyet yerine, uzun süreli düşük doz maruziyetin balıkların hayatta kalma oranını düşürdüğü ve yaşlanma belirtilerini artırdığı görüldü.
Rohr, yaşlanma etkilerinin mevcut tatlı su güvenlik sınırlarının altında kalan konsantrasyonlarda bile ortaya çıktığını vurguluyor.
Araştırmacılar, omurgalılarda telomer biyolojisinin büyük ölçüde benzer mekanizmalara sahip olduğunu hatırlatarak, bu tür kimyasallara kronik ve düşük düzeyde maruz kalmanın insanlarda da uzun vadeli yaşlanma ve hastalık riskleri oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Bulgular, kimyasal güvenlik değerlendirmelerinde yalnızca kısa vadeli ve yüksek doz etkilerine odaklanmanın yeterli olmadığını bir kez daha gündeme getiriyor.