Endonezya’nın Sulawesi Adası’nda keşfedilen mağara resmi, insanlık tarihine dair yerleşik anlatıları sarsmış durumda. Kireçtaşı mağara duvarında yer alan el izi figürü, yapılan analizlere göre en az 67.800 yıl öncesine tarihleniyor. Araştırmalar, sembolik düşüncenin sanıldığından çok daha erken dönemlerde var olduğunu gösteriyor.
Resim, Sulawesi’nin güneydoğusunda yer alan Muna Adası’ndaki Liang Metanduno isimli mağarada bulundu. Antik sanatçı, elini mağara duvarına dayayıp pigment püskürterek negatif el izi tekniği kullandı.
Parmakların yeniden şekillendirildiği izler, pençe formuna benzer sembolik anlatım içeriyor. Araştırmacılar, figürde erken dönem sembolik hayal gücü izleri bulunduğunu ifade ediyor.
Üzerini kaplayan ince mineral tabakaların analiz edilmesiyle resmin en az 67.800 yıl öncesine ait olduğu belirlendi. Tarihleme yöntemi, mineral kabukların oluşum sürecine dayanıyor. Sonuçlar, şimdiye kadar güvenilir şekilde tarihlenmiş en eski mağara sanatı olarak kayıtlara geçti. Önceki rekor, İspanya’da bulunan tartışmalı el izi figürüne aitti ve arada yaklaşık 1.100 yıllık fark bulunuyor.
Mağara sanatı, yaratıcı düşüncenin başlangıç noktası olarak İspanya ve Fransa merkezli anlatılarla açıklanıyordu. Sulawesi’de yapılan keşif, sanatın coğrafi kökenine dair algıyı tamamen değiştiriyor.
Araştırmacılar, Homo sapiens’in Sahul adı verilen Avustralya-Yeni Gine kara kütlesine sanılandan yaklaşık 15.000 yıl daha erken ulaştığını ifade ediyor. Son on yıl içinde Sulawesi’de yapılan ardışık keşifler, soyut düşünce, anlatı üretimi ve sembolik ifade yetisinin yalnızca Avrupa’ya özgü olmadığını gösteriyor.
El izi figürleri, kimlik bırakma, varlık gösterme ve anlam üretme pratikleriyle ilişkilendiriliyor. Sulawesi keşfi, erken insan topluluklarının soyut düşünme yetisinin sanılandan çok daha gelişmiş olduğunu ortaya koyuyor.
Araştırma ekibinde yer alan akademisyenler, modern insan davranışlarının Avrupa dışı coğrafyalarda da erken dönemlerde görüldüğünü vurguluyor. Anlatı sanatı, sembolizm ve soyut temsil üretimi, tek merkezli tarih kurgusunu geçersiz kılıyor.
Araştırmada etrafı boyayla çevrili bir el tasvir ediliyor. Araştırmacılara göre, bu durumda parmaklar daha keskin ve pençe benzeri görünecek şekilde değiştirilmiş gibi görünüyor. Ve dediklerine göre bu, Sulawesi'nin diğer bölgelerindeki mağara resimlerinde sıkça rastlanan bir durum. İngiliz tarih öncesi kaya sanatı uzmanı Dr. Paul Bahn gibi, medyadaki “yeni minimum yaş” söylemine tepki gösterenler mevcut. Ortaya konmuş argümanların hiçbirinin, bu el motifini, daha önce tarihlendirilenlerden net bir şekilde daha eski yapamayacağı belirtilmekte. Dolayısıyla medyada yer alan 'dünyanın en eski mağara/kaya sanatı' iddialarının birer saçmalık olduğu vurgulanmakta.