Bilim kurgu filmlerinde izlenen sahneler, yavaş yavaş gerçek hayata taşınıyor. Nesli tükenme riski altındaki canlılar için küresel ölçekte radikal adımlar atılıyor. Dubai’de hayata geçirilecek dev biyokasa projesi, hayvan türlerinin genetik bilgisini koruma altına almayı amaçlıyor. Milyonlarca örnek, sıfırın altında saklanacak. Proje, bilim dünyasında kadar sosyal medyada da yoğun ilgi görüyor.
ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, nesli tehlike altındaki canlılara dair genetik örnekleri dev bir biyokasa içinde saklamaya hazırlanıyor. Proje, Dubai’de yer alan Museum of the Future binasında konumlanacak. Hedef, yaklaşık 10 bin farklı türden alınan milyonlarca doku ve hücre örneğini uzun yıllar boyunca korumak.
Şirket, küresel ölçekte en riskli durumda bulunan 100 türü öncelik listesine almayı planlıyor. Her türden tekil örnekler yerine, genetik çeşitliliği koruyacak şekilde çok sayıda örnek saklanması hedefleniyor. Uzmanlara göre genetik çeşitlilik, uzun vadeli tür devamlılığı açısından kritik rol oynuyor.
Colossal’ın kurucu ortağı Ben Lamm, projeyi kutuplarda yer alan tohum kasalarına benzetiyor. Yaklaşım net: İnsanlık, gezegendeki yaşamı yeterince hızlı koruyamıyor. O nedenle genetik veri kaybına karşı alternatif yollar geliştirilmesi gerekiyor. Lamm’a göre canlı türleri yok olduğunda yalnızca hayvanlar kaybolmuyor, aynı zamanda bağışıklık sistemleri ve biyolojik adaptasyonlara dair paha biçilemez bilgiler de siliniyor.
Ancak bilim dünyası temkinli. Uzmanlar, genetik saklama yöntemlerinin doğa koruma çalışmalarının yerine geçemeyeceğini vurguluyor. Habitat kaybı, iklim krizi ve insan faaliyetleri durmadığı sürece, donmuş hücrelerin tek başına yeterli olmayacağı görüşü hakim. Yani biyokasa, tamamlayıcı araç olarak görülüyor.
Şirketin kuruluşundan beri topladığı yatırım miktarı 600 milyon doları aşmış durumda. Saklanan genetik örneklerden elde edilecek veriler, açık erişimli hale getirilecek. Akademisyenler ve koruma uzmanları, veriler üzerinden tür dayanıklılığı ve genetik hastalıklar üzerine çalışmalar yürütebilecek.
Dubai’de kurulacak merkez, planlanan küresel ağın ilk halkası olarak görülüyor. Farklı ülkelerde benzer merkezlerin açılması gündemde. Amaç, biyolojik çeşitliliği yalnızca saklamak değil, aynı zamanda toplumla görünür hale getirmek. Projenin halka açık müze içinde yer alması da merak ve farkındalık yaratma stratejisinin parçası olarak öne çıkıyor.
insanoğlu ne garip ya, teknolojik silahlar filan duyduğunda ooo silicez ortalığı diyor, eko sistemi koruyalım dünyanın sonu elimizden olmasın haberlerini iplemiyor bile:)