Sovyetler Birliği döneminde hayata geçirilen bazı konut projeleri, yalnızca barınma ihtiyacını karşılamayı değil, şehir yaşamını yeniden kurgulamayı amaçlayan sıra dışı çözümlerle dikkat çekiyor. Apartmanların orta ve üst katlarını birbirine bağlayan ve bugün hala şaşkınlık uyandıran bu köprüler de dönemin mimari anlayışının ve ideolojik yaklaşımının en çarpıcı örnekleri arasında yer alıyor.
Özellikle büyük şehirlerde görülen ve apartmanların orta ya da üst katlarını birbirine bağlayan köprüler, alışılmış konut anlayışının dışında bir örnek olarak öne çıkıyor. “Hava köprüleri” olarak adlandırılan bu yapılar, dönemin mimari yaklaşımı ve şehir planlama anlayışının somut yansımaları arasında yer alıyor.
Beton ve metal ağırlıklı olarak inşa edilen bu geçitler, yalnızca estetik bir tercih değil; aynı zamanda pratik ihtiyaçlara dayanan çözümler sunmak amacıyla tasarlandı. Zorlu coğrafi koşullar, altyapı maliyetleri ve toplu yaşam anlayışı, bu sıra dışı mimari uygulamanın temel nedenleri arasında bulunuyor.
Zorlu coğrafi koşullar, altyapı maliyetleri ve toplu yaşam anlayışı, bu sıra dışı mimari uygulamanın temel nedenleri arasında bulunuyor.
En Büyük Örneklerden Birisi Tiflis'te!
Bu yaklaşımın en dikkat çeken örneklerinden biri, Gürcistan’ın başkenti Tiflis’teki Nucubidze Platosu’nda yer alıyor. 1970’li yıllarda mimarlar Otar Kalandarişvili ve Gizo Potskhishvili tarafından tasarlanan konut projesi, engebeli ve dik yamaçlara sahip araziye uyum sağlamak amacıyla geliştirildi.
Bölgede her apartman için ayrı yol ve giriş oluşturmak yerine, üç konut bloğu orta ve üst katlardan köprülerle birbirine bağlandı. Bu sayede bina sakinleri tek bir binadaki asansörü kullanarak diğer bloklara geçebiliyor, yükseklik farkı nedeniyle ek ulaşım ihtiyacı ortadan kaldırılıyordu. Uygulama, hem altyapı giderlerinin azaltılmasına hem de günlük yaşamın kolaylaştırılmasına katkı sağladı.
Bu yaklaşımda bireysel yaşam alanlarının yanı sıra ortak kullanım alanları ön planda tutuldu. Köprüler aracılığıyla yemekhane, çamaşırhane ve kütüphane gibi ortak alanlara bina dışına çıkmadan ulaşılması hedeflendi.
1970’ler ve 1980’lerde ise bu tür geçitler, mimaride deneysel ve fütüristik arayışların bir parçası haline geldi. Tek tip apartmanlardan oluşan konut bölgelerine görsel çeşitlilik kazandırmak amacıyla farklı tasarımlar denendi.
Günümüzde kullanılıyor mu?
Günümüzde bu hava köprülerinin büyük bir bölümü aktif olarak kullanılmıyor. Yapısal güvenlik sorunları ve bakım gereksinimleri nedeniyle bazıları kapatılırken, bazı geçitler ise tamamen atıl durumda bulunuyor.
Buna rağmen ayakta kalan örnekler, Sovyet döneminin şehircilik ve mimari anlayışını yansıtan dikkat çekici yapılar arasında değerlendirilmeye devam ediyor.
Nasıl eşi benzeri yok? 10 gün önce “Kuryelerin Kabusu Şehir” başlığıyla Çin’deki çok daha kompleks yapılarla ilgili haber yapmamış mıydınız?
uzakta aramayın Eskişehir de de birbirine köprü ile bağlı bire bina var 😁