Şemsiye fon, yatırım yapanların aşina olduğu kavramlardan. Yatırım fonlarını bir şemsiye altında toplamaya benzetildiği için bu ismi almış. Bu kavramı daha önce duymadıysan ya da ne olduğunu bilmiyorsan Dr. Hakan Özerol anlatıyor. Ne olduğunu öğrenmek ister misin?
Şemsiye fon denildiğinde bu yeni bir yatırım aracı diye düşündüysen yanıldığını söyleyebiliriz. Çünkü şemsiye fon bir yatırım aracı değil, bir yapı. Yani şemsiye fon diye bir fon var ve buna yatırım yapılıyor gibi algılansa da aslında öyle değil.
Dr. Hakan Özerol'a göre şemsiye fonları kısaca fonların tek elden ve makul bir şekilde idare edilmesi için yaratılmış bir kavram.
Yatırım yapacağın zaman şemsiye fonuna değil, bu fon altındaki fonlardan birine yatırım yapmış oluyorsun. Şemsiye burada fonların nasıl yönetileceğiyle alakalı. Yani bir sistemi ifade etmek için kullanılıyor bu kavram.Dr. Hakan Özerol şemsiye fonunu şöyle tanımlıyor:
Sermaye Piyasası Kurulu, benzer yatırım ürünlerine para yatıran ya da benzeri vergi durumu olan, benzeri valörü olan fonları toparlıyor. Bunları Şemsiye Fon başlığı altında gruplandırıyor.
Yani şemsiye fonunun altında yer alan her alt fona yatırım yapılıyor. Getiriler ve riskler bu alt fona ait. Yatırımcının yatırım yapacağı zaman alt fonlara bakması gerekiyor. Şemsiye fon sadece bu alt fonların aynı kurallarla çalışmasına yardımcı oluyor. Bu hem denetimi kolaylaştırıyor hem de kaosu engelliyor.
Aynı çatı altındaki fonlar arasında geçiş kolay. Bu da yatırımcı için önemli bir avantaj. Piyasada dalgalanmalar olduğunda yatırımcı farklı bir fona yönelmek isteyebilir. Şemsiye altındaki fonlar arasında geçiş daha kolay. Yani yatırımcı için çok daha avantajlı.
Bunlar; Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu, Hisse Senedi Şemsiye Fonu, Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu, Fon Sepeti Şemsiye Fonu, Para Piyasası Şemsiye Fonu, Katılım Şemsiye Fonu, Değişken Şemsiye Fon, Serbest Şemsiye Fon, Garantili Şemsiye Fon ve Koruma Amaçlı Şemsiye Fonu.
Dr. Hakan Özerol'a göre herkesin risk iştahı ve dünyaya bakışına göre çeşitli şemsiye fonlar var.
Şemsiye fonlarda her şey tek merkezden yürütülüyor. Bu da kontrolü kolaylaştırıyor elbette. Ama bunun yanında maliyet yükünü azalttığı da biliniyor. Tek merkezden yürütüldüğü için maliyetler azalıyor.
Şemsiye fonları SPK tarafından denetleniyor. SPK bünyesinde her şey denetim altında olduğu için yatırımcı için çok daha güvenli oluyor. Yatırımcının belirsizlikleri bu sayede gideriliyor.
Şemsiye fonu çatısı altında fonları takip etmek daha kolay. Farklı kurumlarda çok sayıda fonun varsa bunların takibi çok zor. Ama şemsiye fonuyla bu karmaşa son buluyor.
Şemsiye fonunda aynı şemsiye altında farklı yatırım türleri olduğunu söylemiştik. Bu da riski olabildiğince azaltıyor. Risk tek noktada toplanmıyor ve dağılıyor. Yani bir yatırım kaybettirdiğinde diğer yatırımların hâlâ güvende oluyor. Piyasa koşullarına göre ne yapacağına karar verebiliyorsun. Yani şemsiye fonu sana esneklik sağlıyor.
Kısa vadeli planlamalar için şemsiye fonu çok uygun değil. Çünkü şemsiye fonu uzun vadeli planlamalar konusunda yatırımcıya yardımcı oluyor. Şemsiye altındaki fonlar arasında yatırımcı kendine uygun olanları tercih edebiliyor.
Şemsiye fonları altında 3-4 tane fon bile kurulsa hepsinin vergisi, valörü, alınabilecek maksimum yönetim ücreti aynı olduğu için hem idare etmek kolay hem de o şemsiye fon altındaki fonlara para yatırıldığında başa ne gelineceği biliniyor.