Bursa’nın tarihi sokaklarında, unutulmaya yüz tutmuş bir sanatın son adımları yankılanıyor. 680 yıllık köklü bir geçmişe sahip olan 'Devdahlık', bugün yalnızca 60 yaşındaki Ertuğrul Şengünalp’in bitmek bilmeyen enerjisiyle hayata tutunuyor. Şengünalp, teknoloji çağına inat, her gün kilometrelerce koşarak ipek ipliğe hayat veriyor ve bu kadim mirası omuzlarında taşıyor.
Detaylar 👇
Kelime anlamı itibarıyla 'dev gibi güçlü insanların, tahta üzerinde koşarak yaptığı iş' olarak tanımlanan bu meslek, Şengünalp için 7 yaşında başlamış. Boyu tezgâha yetmediği için ayaklarının altına gazoz kasaları konularak başladığı bu yolculukta, tam 53 yılı geride bırakmış. Bugün hala aynı tutkuyla tezgâhın başındaki 24 kancaya iplikleri bağlıyor ve 700 gramlık bir üretim için günde en az 15 ila 20 kilometre koşuyor.
Hafta sonları zeytinyağlı sabunlarla kaynatılan kazanlarda ipekler, doğal serisinden arındırılıyor. Yaklaşık iki saat süren bu işlemin ardından ipekler, %30’a yakın bir fire vererek en saf ve parlak haline ulaşıyor. Ardından, 320 farklı renkten oluşan devasa bir kartelaya göre boyanan iplikler; Halk Eğitim merkezlerinden Olgunlaşma enstitülerine kadar pek çok el sanatı atölyesinin vazgeçilmezi haline geliyor.
Özellikle geleneksel sanatlara büyük değer veren Japonya, Bursa’nın bu eşsiz ipliklerinin en büyük taliplisi. Japonların 'İnoye' adını verdikleri özel çalışmalarında bu iplikleri kullanması, Anadolu’nun kadim mirasının evrensel kalitesini kanıtlıyor. Bu başarı, Şengünalp’e Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından takdim edilen 'Yaşayan İnsan Hazineleri' ödülünü de beraberinde getirdi.
Ancak bu gurur verici tablonun ardında hüzünlü bir gerçek yatıyor. Şengünalp, kendisinden sonra bu meşakkatli işi sürdürecek bir halefin olmamasından derin endişe duyuyor. 'Ben bıraktığımda bu sanat bitecek' diyen usta, yerel yönetimlere ve kamu kurumlarına çağrıda bulunuyor. Eğer gereken destek verilmez ve yeni ustalar yetişmezse, 680 yıllık bu devasa miras, son temsilcisiyle birlikte tarihin tozlu sayfalarına karışacak.