Spotify listelerimizi saniyeler içinde oluşturmadan ve binlerce şarkıyı küçücük telefonlara sığdırmadan önce CD'ler birer kraldı! O parlak yüzeylerine üfleyerek sildiğimiz ve çizilmesin diye gözümüz gibi baktığımız CD'lerin standart süresi neden 60 dakika veya 100 dakika değil de tam olarak 74 dakikaydı?
1970'lerin sonunda müzik dünyası plaklar ve kasetler arasında bölünmüştü. Ancak teknoloji devleri ses kalitesini artıracak ve hışırtıyı yok edecek dijital bir format arayışındaydı. İki büyük rakip olan Philips ve Sony, bu yarışta ipi göğüslemek için (kendi format savaşlarını başlatmak yerine) güçlerini birleştirmeye karar verdi.
Amaç ortaktı: Dünyanın yeni müzik formatını yaratmak.
Masaya oturulduğunda Philips mühendislerinin teklifi çok mantıklıydı. Disk 11.5 cm çapında olacaktı ve 60 dakika müzik alacaktı.
Neden mi? Çünkü bu boyut o dönemin standart Avrupa takım elbise ceketlerinin cebine tam sığıyordu. Ayrıca Philips'e göre piyasadaki pop/rock albümlerinin %99'u zaten 60 dakikadan kısaydı. Mühendislik ve pratiklik açısından 60 dakika altın oran gibi duruyordu.
Sony tarafında ise işler biraz farklıydı. Sony'nin o dönemki başkan yardımcısı Norio Ohga, sadece bir iş insanı değildi. Ohga, Berlin Konservatuarı'ndan mezun olmuş profesyonel bir bariton (opera sanatçısı) idi. Müziğe, özellikle de klasik müziğe olan tutkusu mühendislik kararlarının önüne geçebilecek kadar güçlüydü. Ohga, ceket cebi kriterini elinin tersiyle itti.
Ohga'nın şartı kesindi. 'Eğer yeni bir format yaratıyorsak bu format klasik müziğin zirvesini kesintisiz dinletmeli.' düşüncesindeydi. Kastettiği eser, Ludwig van Beethoven'ın ölümsüz eseri 9. Senfoni'ydi. Kasetlerde veya plaklarda bu eseri dinlerken en heyecanlı yerinde kalkıp diğer yüzü çevirmek zorunda kalmak bir müzik tutkunu olan Ohga için kabul edilemezdi. Diskin kapasitesi ne olursa olsun 9. Senfoni tek seferde çalınabilmeliydi.
Bu süreçte bir başka efsane daha dolaşır. Ünlü orkestra şefi Herbert von Karajan'ın da CD teknolojisinin geliştirilmesinde Sony'ye danışmanlık yaptığı bilinir. Hatta bir rivayete göre 74 dakika ısrarı Karajan'dan gelmemiştir. Karajan'ın eşi Eliette von Karajan'ın bu senfoniyi çok sevmesi ve bölünmeden dinlemek istemesi bu kararı etkilemiştir. Ancak resmi Sony kayıtları asıl kahramanın Norio Ohga ve onun Furtwängler hayranlığı olduğunu doğrular.
Sony'nin bu sanatsal ısrarı galip geldi. Philips, 11.5 cm'lik disk fikrinden vazgeçti ve disk çapı 12 cm'ye çıkarıldı. Bu yarım santimlik büyüme kapasiteyi tam olarak Beethoven'ın sığacağı kadar, yani 74 dakikaya (yaklaşık 650 MB) yükseltti. Yani yıllarca bilgisayarlarımıza taktığımız ve arabamızda dinlediğimiz o CD'lerin fiziksel boyutu aslında 19. yüzyılda yaşamış sağır bir dahinin notalarına göre şekillendi. Teknoloji, sanatın önünde eğildi!