Giresun’un tarih kokan Zeytinlik semti, yalnızca estetik mimarisiyle değil, yüzyıl öncesinin mühendislik zekasını yansıtan 'peç' sistemiyle de görenleri şaşırtmaya devam ediyor. Günümüzde modern ısıtma yöntemleri hayatımızın merkezinde olsa da yaklaşık 120 yıl önce inşa edilen bu tescilli konaklarda kullanılan düzenek bugünkü merkezi ısıtma sistemlerinin atası sayılıyor.
Detaylar 👇
Döneminde hükümet konağı, karakol ve okul gibi kritik işlevler üstlenen, günümüzde ise kütüphane olarak hizmet veren tarihi binada bu sistem hâlâ titizlikle korunuyor. Sistemin en büyüleyici özelliği duvarın içine gömülü olan çift taraflı yapısı. Yanma işlemi bir odada gerçekleştirilirken, duvarın diğer tarafında bulunan dekoratif gövde ısının homojen bir şekilde yayılmasını sağlıyor. Bu sayede tek bir ateşle birden fazla mekanın konforu sağlanabiliyor.
Kütüphane görevlisi Yetgin Yılmaz’ın aktardığı bilgilere göre, peç sadece yan yana duran odaları ısıtmakla kalmıyor, bacanın stratejik mimarisi sayesinde ısıyı üst katlara da taşıyor. Yüksek tavanlı ve geniş hacimli tarihi yapıların ısıtılmasının güçlüğüne rağmen, meşe ve gürgen gibi yüksek kalorili odunların kullanıldığı bu sistem, tüm binayı etkisi altına alan mükemmel bir performans sergiliyormuş.
Bir asrı geride bırakmasına rağmen duvarlarda herhangi bir deformasyon veya çatlama görülmemesi, sistemin ne denli sağlam bir işçilikle inşa edildiğini kanıtlıyor. Doğalgazın yaygınlaşmasından önce şehrin en konforlu ısınma yöntemi olan peç, bugün dahi bizlere eski dönemlerin ileri görüşlü teknik çözümlerini fısıldıyor. Zeytinlik semtindeki bu konaklar, mühendislik ile sanatın birleştiği birer miras olarak geleceğe ışık tutuyor.