Sanat tarihi denilince çok sıkıcı bir şeymiş gibi geliyor ama aslında çok da öyle değil. Hele bazı bilgiler var ki hemen koşup arkadaş ortamında satmak isteyeceksin! Ki zaten bu içeriği okuduğuna göre sen de sanat tarihinin eğlenceli olduğunu düşünenlerdensin...
O zaman kaydırmaya devam et!
Mona Lisa gülüyor mu gülmüyor mu, pek anlaşılmıyor. Bunu Leonardo da Vinci aslında bilerek yapmış. Leonardo, bilerek ağız çevresini net çizmemiş. Böyle olunca bakan kişiye göre değişiyor. Yani Mona Lisa'nın gülüp gülmediği senin bakışına bağlı!
Sistina Şapeli tavanını Michelangelo 4 yılda yapıyor. Burada kulaktan kulağa dolanan efsane bunu yatarak yaptığı. Ama bu hiç doğru değil. Michelangelo tavanı boyarken özel bir iskelet kuruluyor ve çok zorlanıyor. Bu işi yapmaktan hiç hoşlanmadığı da söyleniyor. Ama 4 yılın sonunda müthiş bir eser ortaya çıkıyor.
Ama aslında bu da pek doğru bir bilgi değil. Şimdi beyaz görsek de aslında heykeller renkli şekildeymiş. Tabii zamanla boyaları dökülüyor ve beyaz mermer olarak kalıyorlar. Heykellerin beyazlığı, beyazı saf güzellik olarak algılayan bir anlayışa neden olsa da ilk başta rengarenk olduklarını artık biliyoruz.
Orta Çağ resimlerine bakarken bebekleri fark etmişsindir, hepsi biraz garip duruyor. Bunun elbette bir nedeni var. O zamanlar bebekler bizim şu anda gördüğümüz gibi masum ve tatlı görünmüyordu. Bebekler, eksik bir yetişkin olarak algılanıyordu. O yüzden Orta Çağ'da çizilen bebekler hep yetişkin gibi yaşlı yüzlü görünüyor.
Gezerken sana uzun uzun eserlere bakıyorsun gibi gelebilir. Ama yapılan araştırmalar bunun aksini söylüyor. Müzede herhangi bir esere ortalama yarım dakikadan az vakit harcıyoruz. Ortalama 20-30 saniye bakıp geçiyoruz anlayacağın!
'Sanat, halk için yapılmaz. Sanat için yapılır' fikrini duymuşsundur. Her ne kadar ideal bir düzende doğru olsa da tarih boyunca pek gerçekleşemedi. Çünkü tarih boyunca sanat, daha çok dini ya da politik nedenlerle ortaya çıktı.
Gece Devriyesi tablosu karanlık bir tablo, bu yüzden gece diye adlandırılmış zaten. Ama aslı hiç de öyle değil. Üzerindeki verniğin zamanla kirlenmesinden dolayı kararmış. Adını bu karanlıktan alsa da incelenince aslında tablonun gündüz bir zamanı anlattığı anlaşılıyor.
Edvard Munch tarafından yapılan Çığlık tablosunu ilk gören herkes figürün çığlık attığını sanıyor. Ama gerçek sanatseverlerin bildiği üzere aslında figür çığlık atmıyor. Çığlığı duyarak kulaklarını kapatıyor. Doğadan gelen korkunç bir sese verdiği tepkiyi görüyoruz yani tabloda.
Banksy'nin Girl with Balloon tablosunu biliyorsundur. Bu tabloyu bu kadar meşhur eden şey satıldıktan sonra kendi kendini imha etmesi. 2018 yılında açık artırmada satılır satılmaz çerçeve içindeki resim parçalanmaya başladı. Tamamen yok olmasa da şerit haline dönüşen eseri parçalayan düzeneği yerleştiren ise Banksy'nin ta kendisi!
Goya'nın Pinturas Negras, yani Kara Resimleri aslında müze için yapılmadı. Goya bu eserleri evinin duvarlarına yapmıştı, tuvale falan değil anlayacağın. Yaşadıkları sonunda bu resimleri evindeki odaların duvarlarına çizdiği düşünülüyor. Goya kimse için yapmasa da şu an çoğu kişi bu resimlere hayran oluyor.
Asıl ortamlarda "satmalık" bilgi: Sistine Şapeli papalık elinde esir olan Cem Sultan için Bayezit'in verdiği fidyelerle yapılmıştır, sembolik olarak bir sarazenin parası ile hristiyan dünyanın en büyük eseri... Napoli Krallığını Frenk işgali başlayınca zaten oradan oraya sürüklenen sultanı, papanın kurtarma amaçlı! baldıran ile huzura yolladığı söylentileri vardır.
Göz boyamak deyiminin kökeni antik dönemdeki heykel sanatıyla ilgilidir. Heykeller yapıldığında, göz kısımları genellikle boş bırakılır veya boyanmazdı. Sahtekâr tüccarlar veya zanaatkârlar, mermerdeki kusurları örtmek için heykeli geçici boyalarla süslerlerdi. Yağmur yağınca boya akar, gerçek (çirkinlik) ortaya çıkardı. Gümüş tepside sunmak deyimi Vaftizci Yahyâ'nın başının bir gümüş tepsi üzerinde Salome'ye sunulmasına dayanır. Püf noktası deyimi cam işçiliğinden gelir. Cam ustaları, cama şekil verirken en kritik anda hafifçe "püf" diye üflerler; eğer o üfleme yanlış zamanda veya yanlış şiddette yapılırsa cam çatlar yahut şekilsiz kalır.