Afrika’nın geniş savanlarında, insan ve yaban hayatı arasındaki ilişki on yıllardır kanlı bir döngüye hapsolmuş durumda. Aslanlar ve leoparlar hayatta kalmak için sürüye saldırıyor, geçim kaynağı tehdit altına giren çiftçiler ise intikam amacıyla bu yırtıcıları avlıyordu. Silahların, yüksek voltajlı çitlerin ve teknolojik cihazların yetersiz kaldığı bu kriz noktasında, Botswana’nın Okavango Deltası’nda çözüm daha basit bir yerden geldi.
Detaylar 👇
Başarıları büyük ölçüde görünmez kalmalarına ve kurbanlarına arkadan yaklaşmalarına bağlıdır. Bir avcı için fark edilmek, stratejik bir fiyasko demektir. Bilim insanları ve korumacılar, bu noktada kritik bir soru sordular: 'Eğer avcı, avı tarafından izlendiğini düşünürse ne yapar?'
Botswana Yırtıcıları Koruma Derneği’nden araştırmacılar, bu hipotezi test etmek için hayvancılıkla uğraşan topluluklarla iş birliği yaptı. Çözüm, sığırların kalçalarına 'göz' figürleri çizmekti. İlk bakışta çocuksu görünen bu fikir, aslında evrimsel bir psikolojiye dayanıyor. Yırtıcı hayvan, sığırın arkasındaki o dev gözleri gördüğünde avın kendisinden haberdar olduğunu varsayıyor ve sürpriz elementini kaybettiğini hissederek saldırıdan vazgeçiyordu.
14 farklı sürü üzerinde yapılan uzun süreli gözlemler, bilim dünyasını bile şaşırtan bir tabloyu ortaya koydu.
Sırtında göz çizimi bulunan sığırların hiçbiri aslan veya leopar saldırısında hayatını kaybetmedi. Çapraz işareti olan grupta kayıplar azalsa da devam etti. Ancak hiçbir işaret taşımayan grupta ölümler rutin seyrinde sürdü. Bu veriler, basit bir görsel illüzyonun, en gelişmiş güvenlik sistemlerinden bile daha etkili olabileceğini kanıtladı. Üstelik bu yöntem ekosisteme zarar vermiyor, maliyet yaratmıyor ve uygulanması için teknik uzmanlık gerektirmiyordu.
Sürüsü güvende olan çiftçi, artık tüfeğine sarılmak zorunda hissetmiyordu. Ekonomik kaybın azalmasıyla birlikte, yerel toplulukların vahşi yaşama duyduğu öfke yerini hoşgörüye bırakmaya başladı.
Bu proje bizlere, doğayla mücadele etmek yerine onun dilini konuşmanın çok daha sürdürülebilir olduğunu gösteriyor. Bazen en karmaşık sorunların çözümü, bir aslanın bakış açısını anlayacak kadar basit bir empati ve bir fırça darbesinde gizlidir. Silahların ve şiddetin başaramadığını, sığırların kalçasına çizilen iki göz başardı.