Afganistan’da Taliban’ın Yeni Ceza Kanunu Köleliği Yasal Hale Getiriyor

28.01.2026 - 13:08

ABD askerlerinin çekilmesi sonrasında Afganistan’da yönetimi ele geçiren Taliban, 4 Ocak’ta toplam 119 maddeden oluşan yeni ceza kanunlarını yayımladı ve ülke genelindeki mahkemelere uygulanması için gönderdi. Taliban’ın yeni ceza kanununda “efendi” ve “köle” kavramlarının yer alması büyük tepki çekti. Ayrıca Afganistan toplumu yeni ceza kanununa göre din alimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf olarak 4 gruba ayrıldı. Sınıflara göre farklı cezalar uygulanacağı öğrenildi.

Kaynak: The Diplomat

Afganistan’da yönetimi yeniden ele geçiren Taliban’ın geniş çaplı yeni ceza kanunu büyük tepki çekti.

Taliban’ın yeni ceza kanunu, evrensel olarak kabul edilen avukata erişim, susma hakkı ya da temel usul güvenceleri gibi hakları tanımıyor. Ayrıca suç tanımlamaları muğlak bırakılıyor. Kanunda yer alan “dans etmek yasaklandı” ifadesi, Taliban’ın şartlarına uymayan her türlü toplumsal eğlencenin yasaklanmasının önünü açıyor. Yeni kanunla, “ahlaksızlık mekânların” yıkılması kanuni hale getiriliyor. Ahlaksız mekânların çerçevesi ise çizilmiyor.

Taliban’ın yeni ceza kanununda “kölelik” ifadeleri yer alıyor.

Afganistan’da yürürlüğe alınan yeni ceza kanununun en tepki çeken maddesi ise “efendilik” ve “kölelik” kavramları. Kanun maddelerinde sıkça geçen “efendi” ve “köle” kavramları Afganistan’da köleliğin hukuken kabul edildiğini gösteriyor. Kölelik kavramı tüm dünyada yasaklanmış durumda.

Ayrıca yeni kanun ile şiddet de meşru hale geliyor. Kanunlarda çok ağır yaralanma dışında çocuklara karşı şiddet uygulamanın suç olmadığı yer alıyor. Babaların, namazı kaçırdıkları gerekçesiyle 10 yaşındaki çocukları cezalandırabilecekleri açıkça kanunda yazıyor.

Yeni kanun maddelerine göre kadınlar, eşlerinin izni olmadan dışarıya çıkarsa ceza alacak.

Toplum 4 sınıfa bölünüyor.

Yeni kanun maddeleri ile Afganistan toplumu 4 sınıfa ayrılıyor: Din âlimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf. Her grup hukuk karşısında farklı muamele görecek. Aynı suçu işleseler bile din âlimleri “uyarı” ile cezalandırılacak, alt sınıftan biri ise hapis cezası alacak.

Ayrıca yeni kanunla “fesatçı” ya da “sapkın” olarak görülen kişiler yargılama yapılmadan idam cezası alabilecek.

Rawadari adlı Afgan insan hakları örgütünden yapılan açıklamada, “Bu kanun adaletle ilgili değil. Devletin, istediği herkesi, istediği zaman, hiçbir açıklama yapmadan cezalandırabileceği bir sistem yaratmakla ilgili.” ifadeleri kullanıldı.

Birleşmiş Milletler Afganistan İnsan Hakları Özel Raportörü Richard Bennett, X’te yaptığı açıklamada, “Taliban’ın yeni Ceza Muhakemesi Kanunu’nu, insan hakları ve şeriat perspektiflerinden hâlâ inceliyorum; ancak Afganlar açısından sonuçlarının son derece endişe verici olduğu şimdiden çok açık.” ifadelerini kullandı.