Toskana bağları, Fransa sahilleri ve Akdeniz kasabaları uzun yıllar ABD’li varlıklı kesimin gözdesiydi. İkinci pasaport ve oturum arayışı denildiğinde adres hep Avrupa oldu. Ancak son veriler tabloyu tersine çevirdi. Zengin Amerikalılar rotayı Latin Amerika ve Asya ülkelerine kırdı. Altın Vize sisteminin yıldızı ise hızla sönmeye başladı. 'Avrupa dönemi kapandı mı?' sorusu daha sık sorulmaya başlandı.
Uzun yıllar ikinci pasaport denince Portekiz, Malta ve Yunanistan ilk sıralarda yer aldı. Vergi avantajları, serbest dolaşım imkânı ve yerleşim kolaylığı yüksek gelir grubunu cezbetti. Son dönemde tablo değişti. Business Insider’a konuşan danışmanlık şirketleri, taleplerin Avrupa dışına kaydığını net şekilde ortaya koyuyor.
Nomad Capitalist verilerine göre Latin Amerika, 2020 öncesine kıyasla en hızlı yükselişi yaşayan bölge konumunda. Uruguay ve Panama uzun süredir listede yer alırken Arjantin güçlü şekilde öne çıkıyor. Bölgeyle bağlantılı danışmanlık taleplerinin yaklaşık iki katına çıktığı aktarılıyor. Avrupa hala toplam işlemlerin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor ancak ilgi artık istikrarlı seviyede kalmış durumda.
Henley & Partners verilerine göre ülkenin Altın Vize programı, ABD vatandaşları arasında en popüler seçenekler arasına girdi. Yalnızca son bir yılda başvurular yüzde 660 oranında arttı. Danışmanlar, artışın geçici ilgiden ziyade kalıcı eğilim gösterdiği görüşünde.
Program seçenekleri geniş bir yelpazeye hitap ediyor. Yatırımcılar için 150 bin dolar varlık şartı bulunuyor. 'Rentier' kategorisinde aylık en az 2.500 dolar gelir yeterli kabul ediliyor. Emekliler için belirlenen alt sınır ise aylık 1.000 dolar seviyesinde.
Sürekli ülkede yaşama zorunluluğunun düşük tutulması, programları daha ulaşılabilir hale getiriyor. Ormanlar, sahil kasabaları ve düşük vergi yapısı da ilgiyi destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Asya cephesinde Tayland, Singapur ve Kamboçya öne çıkan üçlü konumunda. Talep hacmi Latin Amerika kadar yüksek olmasa da stratejik konum ve iş fırsatları açısından dikkat çekiyor. Nomad Capitalist verilerine göre Asya programları yıllık işlemlerin yüzde 3 ile 7’sini oluşturuyor. Bölge, yatırım ve konum avantajı arayan varlıklı kesim için öne çıkıyor.
Avrupa tarafında ise tablo ters yönde ilerliyor. Portekiz, yabancılar için uygulanan özel vergi rejimini 2024 itibarıyla sonlandırdı. Birleşik Krallık, 'non-dom' sistemini terk etti. İspanya yatırım yoluyla vatandaşlık programını kapattı.
Malta, Avrupa Yüksek Mahkemesi kararı sonrası altın pasaport uygulamasını sonlandırmak zorunda kaldı. Yunanistan ise Atina, Santorini ve Mykonos gibi bölgelerde yatırım eşiklerini iki kez yükseltti.
Latin Amerika yeni değil, zaten ABD’nin arka bahçesi. Bir süre sonra Asya’dan da vazgeçilecektir çünkü program yükümlülüklerini her yıl yükseltmeye başladılar. Avrupa’daki gibi görece radikal istekler yakındır..