Meksika’daki El Chichón Yanardağı, 40 yılı aşkın süredir süren sessizliğin ardından yeniden gündemde. 1982’de yaşanan yıkıcı patlamanın izleri hâlâ hafızalarda. Son saha çalışmaları krater içinde dikkat çekici değişimler ortaya koydu. Artan sıcaklık, gaz kabarcıkları ve sıra dışı sülfür oluşumları kayda geçti. Bilim camiası, gelişmeleri yakından takip ediyor.
El Chichón olarak da bilinen Chichonal, 2025 Haziran-Aralık ayları arasında Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi bünyesindeki Jeofizik Enstitüsü tarafından yakından izlendi. Araştırma ekibi krater gölünde normal arka plan seviyesinin üzerinde ısı artışı kaydetti. Göl tabanı ve krater zemini çevresinde ölçülen değerler geçmiş dönem ortalamalarının üzerine çıktı.
Genellikle alg yoğunluğu nedeniyle yeşil tonlarda görülen krater gölünün griye çalan bir renge büründüğü bildirildi. Artan sülfat ve silika yoğunluğu kimyasal değişimin en dikkat çekici göstergeleri arasında yer aldı. Sıvı sülfür havuzlarında içi boş sülfür kürelerinin oluştuğu da belgelenen bulgular arasında.
Krater çevresinde yapılan gaz ölçümlerinde hidrojen sülfür ve karbondioksit birikimi kaydedildi. Yüksek yoğunlukta birikim gerçekleşmesi halinde insan ve hayvan sağlığı açısından risk oluşturabilecek gazlar, aktif hidrotermal sistemlerde sık rastlanan emisyonlar olarak değerlendiriliyor. Ekip, klorür konsantrasyonlarında dalgalanma ve gaz-su etkileşimlerinde değişim saptadı.
Volkanolog Dr. Patricia Jácome Paz, gözlenen hareketliliğin yüzeye doğru ilerleyen magmadan değil, aşırı ısınmış yeraltı sularının sıcak kayaçlarla etkileşiminden kaynaklanma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. Bölgedeki sismik veriler düşük seviyeli deprem aktivitesine işaret ediyor.
Chiapas eyaletinde yer alan yanardağ, 28 Mart 1982 gecesi başlayan ve Nisan ayına kadar süren patlamalarla tarihe geçti. En az 2.000 kişi yaşamını yitirdi. Kül bulutları atmosfere yükseldi, piroklastik akıntılar yerleşimleri harabeye çevirdi. Tarım arazileri kül ve volkanik tortularla kaplandı, kahve plantasyonları ve hayvancılık ağır darbe aldı.
Günümüzde krater alanı ziyaretçilere kapalı tutuluyor. Buna rağmen bölge, uzun vadeli volkanik sistem dinamiklerini inceleyen araştırmacılar için önemli çalışma sahalarından sayılıyor. Uydu gözlemleri, dronlar ve yerinde ölçüm cihazlarıyla termal anomaliler, gaz sütunları ve zemin deformasyonları düzenli olarak izleniyor.
Normaldir doğa değişiyor harekete geçmesi şaşırtmamalı sıra geldi Kilimanjaro ya